Pomy\u015bl, zanim pstrykniesz<\/strong><\/h3>\n\n\n\nMamy do odrobienia kilka lekcji, a pierwsza z nich dotyczy medi\u00f3w: jak m\u00f3wi\u0107 o sprawcy masowego mordu i o motywach, kt\u00f3re nim kierowa\u0142y, \u017ceby nie popularyzowa\u0107 jego pogl\u0105d\u00f3w? Debata na ten temat powraca po ka\u017cdej masowej strzelaninie, a jej historia si\u0119ga zapewne najgorszego dnia w \u017cyciu mamut\u00f3w<\/a> sprzed, hen, 25 tysi\u0119cy lat. Jednak w erze natychmiastowej \u0142\u0105czno\u015bci na wyci\u0105gni\u0119cie telefonu nasze media niekoniecznie umiej\u0105 sobie z tym poradzi\u0107.<\/p>\n\n\n\nPrzyk\u0142ad: to, kurwa, zdj\u0119cie<\/a>. Doskona\u0142e reporterskie uj\u0119cie pokazuje jak na d\u0142oni desperacj\u0119 student\u00f3w skulonych na wysokim gzymsie, gdzie morderca mo\u017ce ich nie znajdzie. Jest tylko ma\u0142y problem: takie fotografie, ujawniaj\u0105ce kryj\u00f3wki potencjalnych ofiar, wrzucano na media spo\u0142eczno\u015bciowe, gdy zab\u00f3jca wci\u0105\u017c strzela\u0142. Stamt\u0105d od razu trafia\u0142y na portale informacyjne w internecie, zanim jeszcze policja zdo\u0142a\u0142a potwierdzi\u0107, \u017ce sprawca nie \u017cyje.<\/p>\n\n\n\nNie b\u0119d\u0119 udawa\u0142, \u017ce wiem, co maj\u0105 w g\u0142owach ludzie postawieni w sytuacji \u017cycia i \u015bmierci ani co ich sk\u0142ania do zdradzania miejsca, w kt\u00f3rym si\u0119 kryj\u0105. Mo\u017ce nadzieja na szybki ratunek? Jako dziennikarze powinni\u015bmy mie\u0107 jednak nieco wi\u0119cej oleju w g\u0142owie i nie podawa\u0107 na tacy potencjalnych ofiar uzbrojonemu mordercy. Oto wi\u0119c lekcja dla medi\u00f3w: ten, kto jest pierwszy, nie zawsze jest najbardziej rozgarni\u0119ty. A o ile czeskie media g\u0142\u00f3wnego nurtu nie zg\u0142\u0119bi\u0142y jeszcze znaczenia s\u0142owa \u201eetyka\u201d, o tyle \u201enara\u017canie \u017cycia uczestnik\u00f3w zdarzenia\u201d powinno im brzmie\u0107 bardziej znajomo. Najpewniej nie unikniemy tego, \u017ce stada bezmy\u015blnych padlino\u017cerc\u00f3w z aparatami fotograficznymi b\u0119d\u0105 obsiada\u0107 ka\u017cdego w promieniu p\u00f3\u0142 kilometra od miejsca jatki i karmi\u0107 rozdziawione dzioby swojej publiki krwawymi och\u0142apami \u2013 ale na to jest czas i miejsce, kiedy bezpo\u015brednie zagro\u017cenie ju\u017c min\u0119\u0142o. A je\u015bli kto\u015b nadal nie mo\u017ce si\u0119 powstrzyma\u0107, niech chocia\u017c nie podpowiada mordercy, gdzie znajdzie nast\u0119pne ofiary.<\/p>\n\n\n\n
Kto si\u0119 chwyta brzytwy<\/strong><\/h3>\n\n\n\nA teraz: jak zapobiec powt\u00f3rzeniu si\u0119 takiej tragedii? Ochrona w budynkach uniwersyteckich jest w zasadzie symboliczna. I chocia\u017c inne czeskie uczelnie wydaj\u0105 si\u0119\u00a0prze\u015bciga\u0107<\/a>\u00a0w metodach gwarantowania studentom bezpiecze\u0144stwa, trudno nie zauwa\u017cy\u0107, \u017ce owe pr\u00f3by s\u0105 raczej ma\u0142o powa\u017cne. Zezwalanie na wej\u015bcie do budynku wy\u0142\u0105cznie studentom i uczelnianej kadrze wygl\u0105da dobrze na papierze, dop\u00f3ki sobie nie uprzytomnimy, \u017ce zab\u00f3jca by\u0142 studentem. Instalowanie wykrywaczy metalu przy wej\u015bciach jest kosztowne i wymaga zatrudnienia dodatkowego personelu ochrony, a i tak przecie\u017c nie daje pewno\u015bci, \u017ce morderca nie znajdzie innej drogi do \u015brodka \u2013 szczeg\u00f3lnie je\u015bli wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119, jak fatalnie niedofinansowane s\u0105 uczelnie za obecnego rz\u0105du.<\/p>\n\n\n\nNajcz\u0119\u015bciej wymienian\u0105 propozycj\u0105 jest, naturalnie, wprowadzenie specjalnych szkole\u0144 dla personelu akademickiego i student\u00f3w \u2013 tyle \u017ce z tym b\u0119dzie najpewniej tak samo jak z pr\u00f3bnymi alarmami po\u017carowymi: zostan\u0105 natychmiast wyparte i zapomniane. Chwytaj\u0105c si\u0119 w ten spos\u00f3b to jednej, to innej brzytwy, politycy i w\u0142adze uczelni totalnie ignoruj\u0105 jeden istotny drobiazg.<\/p>\n\n\n\n
Dokumenty, prosz\u0119<\/strong><\/h3>\n\n\n\nZab\u00f3jca by\u0142 legalnym posiadaczem o\u015bmiu\u00a0sztuk broni palnej<\/a>, w tym czterech sztuk broni d\u0142ugiej. Tego dnia wyposa\u017cy\u0142 si\u0119 klasycznie: w karabin AR-15 z lunet\u0105, ulubione narz\u0119dzie sprawc\u00f3w masakr jak \u015bwiat d\u0142ugi i szeroki, i pot\u0119\u017cn\u0105 strzelb\u0119, kt\u00f3rej ostatecznie u\u017cy\u0142 na samym sobie. Nie wiemy nic o tym, by ktokolwiek okaza\u0142 zainteresowanie, gdy sk\u0142ada\u0142 wniosek o zezwolenie na posiadanie broni ani gdy kupowa\u0142 wyj\u0105tkowo drogi karabin. Maj\u0105c w r\u0119ku kwitek od lekarza rodzinnego i pisemne za\u015bwiadczenie z policji o niekaralno\u015bci, musia\u0142 tylko zda\u0107 kr\u00f3tki egzamin z pos\u0142ugiwania si\u0119 broni\u0105 i znajomo\u015bci odpowiednich przepis\u00f3w prawa. I nikomu nie drgn\u0119\u0142a nawet brew, gdy w ci\u0105gu trzech miesi\u0119cy\u00a0zarejestrowa\u0142 si\u0119 jako posiadacz siedmiu sztuk broni<\/a>. Bo, rozumiecie, nie ma powodu sprawdza\u0107 takich przypadk\u00f3w \u2013 wiadomo przecie\u017c, \u017ce zbrodnie pope\u0142nia si\u0119 tylko broni\u0105 zdobyt\u0105 nielegalnie.<\/p>\n\n\n\nUzyskanie pozwolenia na bro\u0144 jest w Czechach niewiarygodnie proste \u2013 tak wygl\u0105da sm\u0119tna prawda. Najtrudniej pewnie przebrn\u0105\u0107 przez egzamin z teorii, bo trzeba si\u0119 na nim wykaza\u0107 znajomo\u015bci\u0105 przepis\u00f3w, ale taki test wyklucza jedynie tych, kt\u00f3rym brakuje samozaparcia, by wyku\u0107 paragrafy na blach\u0119. Nie przeprowadza si\u0119 natomiast oceny psychologicznej wnioskodawcy ani nie wymaga si\u0119 uzasadnienia przyczyn, dla kt\u00f3rych kto\u015b ubiega si\u0119 o bro\u0144. Wystarczy troch\u0119 kasy w portfelu.<\/p>\n\n\n\n
Du\u017c\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 winy za ten stan rzeczy mo\u017cna z\u0142o\u017cy\u0107 na karb tradycji, bo produkcja broni to jeden z najwi\u0119kszych sektor\u00f3w czeskiego przemys\u0142u. Stoi za nim silne polityczne lobby, kt\u00f3re od dawna usilnie zabiega o to, by dost\u0119p do broni by\u0142 jak naj\u0142atwiejszy. Ale zami\u0142owanie do strzelania to tak\u017ce cecha szerokiego spo\u0142ecze\u0144stwa: W kraju o dziesi\u0119ciomilionowej populacji ponad 300 tysi\u0119cy os\u00f3b zarejestrowa\u0142o \u0142\u0105cznie milion sztuk broni (dane z 2022 roku). Po co im ona? W\u0142a\u015bciwie nie wiadomo. Niekt\u00f3rym, owszem, bro\u0144 jest potrzebna do pracy \u2013 do tej kategorii nale\u017c\u0105 cho\u0107by le\u015bniczy (z tym zastrze\u017ceniem, \u017ce pijani my\u015bliwi s\u0105 najcz\u0119stszymi sprawcami zab\u00f3jstw z broni palnej w Czechach). No i, o ile wiem, istniej\u0105 jacy\u015b sportowcy, kt\u00f3rzy faktycznie bior\u0105 udzia\u0142 w zawodach strzeleckich i tym podobnych imprezach. Jednak najcz\u0119\u015bciej podawan\u0105 przyczyn\u0105, dla kt\u00f3rej ludzie kupuj\u0105 bro\u0144, jest samoobrona. I jest to zarazem przyczyna najbardziej upolityczniona.<\/p>\n\n\n\n
Je\u015bli ktokolwiek na \u015bwiecie s\u0142ysza\u0142 co\u015b o czeskich bataliach wok\u00f3\u0142 prawa do posiadania broni palnej, to mog\u0142a mu si\u0119 obi\u0107 o uszy poprawka do konstytucji z 2021 roku, kt\u00f3ra gwarantuje \u201eprawo do obrony w\u0142asnego \u017cycia lub \u017cycia innej osoby przy u\u017cyciu broni\u201d. Przepchn\u0105\u0142 j\u0105 rz\u0105d Babi\u0161a, a obywatele byli mu za to wdzi\u0119czni \u2013 z dw\u00f3ch powod\u00f3w. Po pierwsze, przyjemnie to wsp\u00f3\u0142gra\u0142o z (nie wiedzie\u0107 czemu) wci\u0105\u017c chodliwymi has\u0142ami postkomuny o tym, \u017ce \u201eregulacja to totalitaryzm\u201d. A po drugie, tym jednym gestem Babi\u0161 pokaza\u0142 wielkiego faka bezdusznym i bezimiennym biurokratom z Brukseli. To, \u017ce grupa wyborc\u00f3w popieraj\u0105cych prawo do posiadania broni pokrywa si\u0119 z grup\u0105 wyborc\u00f3w szczeg\u00f3lnie wrogich Unii Europejskiej, nie jest oczywi\u015bcie \u017cadnym odkryciem. Zwolennicy broni palnej upieraj\u0105 si\u0119 jednak, \u017ce unijne pr\u00f3by ograniczenia jej dost\u0119pno\u015bci nie s\u0105 skutecznym sposobem walki z terroryzmem, bo terrory\u015bci i tak zdobywaj\u0105 bro\u0144 nielegalnie \u2013 dzi\u015b ten argument brzmi wyj\u0105tkowo ponuro i wyj\u0105tkowo nieszczerze. To powiedziawszy, rzeczona poprawka do konstytucji tak naprawd\u0119 nie zmieni\u0142a nic w prawnej rzeczywisto\u015bci, bo zawiera tak\u017ce kr\u00f3tkie zastrze\u017cenie: \u201eprzepisy szczeg\u00f3\u0142owe reguluje ustawa\u201d. Zmiana konstytucji wys\u0142a\u0142a jednak sygna\u0142: nie tylko jest okej posiada\u0107 bro\u0144, ale wybieraj\u0105c si\u0119 do sklepu po karabin, demonstrujesz sw\u00f3j bunt. Moda przychodzi, moda przemija; nie by\u0142oby tematu, gdyby nie fakt, \u017ce te akurat akcesoria odzie\u017cowe tak bardzo u\u0142atwiaj\u0105 zabijanie.<\/p>\n\n\n\n
Co komu umyka<\/strong><\/h3>\n\n\n\nTak dochodzimy do centralnego paradoksu prawa do posiadania broni: ludzie, kt\u00f3rzy chc\u0105 wej\u015b\u0107 w posiadanie broni palnej, to cz\u0119sto dok\u0142adnie ci sami ludzie, kt\u00f3rym pod \u017cadnym pozorem nie mo\u017cna w tej kwestii zaufa\u0107. Frazesy o samoobronie to lichy argument: obrona w\u0142asnego \u017cycia i mienia nie wymaga wyci\u0105gania p\u00f3\u0142automatycznego kompensatora fallusa, kiedy najgro\u017aniejsze, co mo\u017ce wychyn\u0105\u0107 z lasu, to inny baran z dubelt\u00f3wk\u0105. Po ataku na uniwersytecie inne argumenty zwolennik\u00f3w broni brzmi\u0105 tym bardziej pusto: \u201edobry obywatel z broni\u0105 zatrzyma z\u0142oczy\u0144c\u0119\u201d (i powi\u0119kszy liczb\u0119 przypadkowych ofiar), \u201eje\u015bli zaka\u017cemy posiadania broni d\u0142ugiej, bandyci znajd\u0105 inne sposoby\u201d (wi\u0119c lepszym wyj\u015bciem jest im to u\u0142atwia\u0107), \u201etesty psychologiczne i tak nie wykryj\u0105 wyrachowanego mordercy\u201d (niewa\u017cne, \u017ce b\u0119d\u0105 dzia\u0142a\u0107 odstraszaj\u0105co i wychwyc\u0105 przynajmniej jawnych pomyle\u0144c\u00f3w), czy wreszcie wiecznie \u017cywy slogan \u201eograniczanie prawa do posiadania broni to zamach na prawa obywatelskie\u201d \u2013 bo seria z karabinu prosto w twarz najwyra\u017aniej nie odbiera nikomu \u017cadnych praw. Przepisy musz\u0105 by\u0107 surowsze, droga do posiadania narz\u0119dzia do zabijania na odleg\u0142o\u015b\u0107 musi by\u0107 d\u0142u\u017csza i o wiele trudniejsza, a kiedy ju\u017c to si\u0119 stanie, bro\u0144 i jej w\u0142a\u015bciciel musz\u0105 znale\u017a\u0107 si\u0119 pod sta\u0142ym nadzorem.<\/p>\n\n\n\n
Przypadkiem w czeskim parlamencie w\u0142a\u015bnie trwa debata nad ustaw\u0105 o prawie do posiadania broni. Uwierzycie, \u017ce dyskutowany projekt nie zawiera ani jednego z tych rozwi\u0105za\u0144? Dotychczasowe propozycje to bez\u0142adny m\u0119tlik. Z jednej strony lekarzy zobowi\u0105\u017ce si\u0119 do zg\u0142aszania podejrzanych pacjent\u00f3w, kt\u00f3rzy prosz\u0105 o za\u015bwiadczenie potrzebne do nabycia broni \u2013 co mog\u0142oby nawet brzmie\u0107 rozs\u0105dnie, gdyby lekarze rodzinni mieli jakiekolwiek do\u015bwiadczenie psychiatryczne czy psychologiczne. Z drugiej, policja ma zyska\u0107 rozszerzone uprawnienia do konfiskowania broni osobom, kt\u00f3re przejawiaj\u0105 \u201epodejrzane\u201d zachowania \u2013 od wygra\u017cania ludziom w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych po konfliktowe relacje z s\u0105siadami albo \u201ezwi\u0105zki z ruchami ekstremistycznymi\u201d. Co mo\u017ce si\u0119 nie uda\u0107? Jedna poprawka wniesiona do projektu ma odrobin\u0119 sensu: sprzedawcy amunicji mieliby obowi\u0105zek zg\u0142asza\u0107 klient\u00f3w, kt\u00f3rzy kupili podejrzanie du\u017c\u0105 liczb\u0119 naboj\u00f3w. Wyw\u0119szymy w ten spos\u00f3b potencjalnych morderc\u00f3w posiadaj\u0105cych nie wi\u0119cej ni\u017c dwie kom\u00f3rki m\u00f3zgowe, ale zawsze to lepsze to ni\u017c nic. I na pewno da wi\u0119kszy po\u017cytek ni\u017c apel ministra spraw wewn\u0119trznych, by z uwagi na traum\u0119 student\u00f3w i rodzin ofiar\u00a0powstrzyma\u0107 si\u0119 od odpalania fajerwerk\u00f3w w sylwestra<\/a>.<\/p>\n\n\n\nTen to od razu wida\u0107, \u017ce wie, co w \u017cyciu wa\u017cne.<\/p>\n\n\n\n
**
![\"\"](\"https:\/\/edceah5uf5z.exactdn.com\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/EN_Co-funded-logo.png?strip=all&lossy=1&sharp=1&resize=312%2C70&ssl=1\")
<\/p>\n\n\n\n
Finansowane przez Uni\u0119 Europejsk\u0105. Pogl\u0105dy i opinie wyra\u017cone s\u0105 pogl\u0105dami autor\u00f3w i niekoniecznie odzwierciedlaj\u0105 pogl\u0105dy Unii Europejskiej lub Dyrekcji Generalnej ds. Sieci Komunikacyjnych, Tre\u015bci i Technologii. Ani Unia Europejska, ani organ przyznaj\u0105cy finansowanie nie ponosz\u0105 za nie odpowiedzialno\u015bci.<\/em><\/p>\n\n\n\n**<\/p>\n\n\n\n
Przyk\u0142ad: to, kurwa, zdj\u0119cie<\/a>. Doskona\u0142e reporterskie uj\u0119cie pokazuje jak na d\u0142oni desperacj\u0119 student\u00f3w skulonych na wysokim gzymsie, gdzie morderca mo\u017ce ich nie znajdzie. Jest tylko ma\u0142y problem: takie fotografie, ujawniaj\u0105ce kryj\u00f3wki potencjalnych ofiar, wrzucano na media spo\u0142eczno\u015bciowe, gdy zab\u00f3jca wci\u0105\u017c strzela\u0142. Stamt\u0105d od razu trafia\u0142y na portale informacyjne w internecie, zanim jeszcze policja zdo\u0142a\u0142a potwierdzi\u0107, \u017ce sprawca nie \u017cyje.<\/p>\n\n\n\n Nie b\u0119d\u0119 udawa\u0142, \u017ce wiem, co maj\u0105 w g\u0142owach ludzie postawieni w sytuacji \u017cycia i \u015bmierci ani co ich sk\u0142ania do zdradzania miejsca, w kt\u00f3rym si\u0119 kryj\u0105. Mo\u017ce nadzieja na szybki ratunek? Jako dziennikarze powinni\u015bmy mie\u0107 jednak nieco wi\u0119cej oleju w g\u0142owie i nie podawa\u0107 na tacy potencjalnych ofiar uzbrojonemu mordercy. Oto wi\u0119c lekcja dla medi\u00f3w: ten, kto jest pierwszy, nie zawsze jest najbardziej rozgarni\u0119ty. A o ile czeskie media g\u0142\u00f3wnego nurtu nie zg\u0142\u0119bi\u0142y jeszcze znaczenia s\u0142owa \u201eetyka\u201d, o tyle \u201enara\u017canie \u017cycia uczestnik\u00f3w zdarzenia\u201d powinno im brzmie\u0107 bardziej znajomo. Najpewniej nie unikniemy tego, \u017ce stada bezmy\u015blnych padlino\u017cerc\u00f3w z aparatami fotograficznymi b\u0119d\u0105 obsiada\u0107 ka\u017cdego w promieniu p\u00f3\u0142 kilometra od miejsca jatki i karmi\u0107 rozdziawione dzioby swojej publiki krwawymi och\u0142apami \u2013 ale na to jest czas i miejsce, kiedy bezpo\u015brednie zagro\u017cenie ju\u017c min\u0119\u0142o. A je\u015bli kto\u015b nadal nie mo\u017ce si\u0119 powstrzyma\u0107, niech chocia\u017c nie podpowiada mordercy, gdzie znajdzie nast\u0119pne ofiary.<\/p>\n\n\n\n A teraz: jak zapobiec powt\u00f3rzeniu si\u0119 takiej tragedii? Ochrona w budynkach uniwersyteckich jest w zasadzie symboliczna. I chocia\u017c inne czeskie uczelnie wydaj\u0105 si\u0119\u00a0prze\u015bciga\u0107<\/a>\u00a0w metodach gwarantowania studentom bezpiecze\u0144stwa, trudno nie zauwa\u017cy\u0107, \u017ce owe pr\u00f3by s\u0105 raczej ma\u0142o powa\u017cne. Zezwalanie na wej\u015bcie do budynku wy\u0142\u0105cznie studentom i uczelnianej kadrze wygl\u0105da dobrze na papierze, dop\u00f3ki sobie nie uprzytomnimy, \u017ce zab\u00f3jca by\u0142 studentem. Instalowanie wykrywaczy metalu przy wej\u015bciach jest kosztowne i wymaga zatrudnienia dodatkowego personelu ochrony, a i tak przecie\u017c nie daje pewno\u015bci, \u017ce morderca nie znajdzie innej drogi do \u015brodka \u2013 szczeg\u00f3lnie je\u015bli wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119, jak fatalnie niedofinansowane s\u0105 uczelnie za obecnego rz\u0105du.<\/p>\n\n\n\n Najcz\u0119\u015bciej wymienian\u0105 propozycj\u0105 jest, naturalnie, wprowadzenie specjalnych szkole\u0144 dla personelu akademickiego i student\u00f3w \u2013 tyle \u017ce z tym b\u0119dzie najpewniej tak samo jak z pr\u00f3bnymi alarmami po\u017carowymi: zostan\u0105 natychmiast wyparte i zapomniane. Chwytaj\u0105c si\u0119 w ten spos\u00f3b to jednej, to innej brzytwy, politycy i w\u0142adze uczelni totalnie ignoruj\u0105 jeden istotny drobiazg.<\/p>\n\n\n\n Zab\u00f3jca by\u0142 legalnym posiadaczem o\u015bmiu\u00a0sztuk broni palnej<\/a>, w tym czterech sztuk broni d\u0142ugiej. Tego dnia wyposa\u017cy\u0142 si\u0119 klasycznie: w karabin AR-15 z lunet\u0105, ulubione narz\u0119dzie sprawc\u00f3w masakr jak \u015bwiat d\u0142ugi i szeroki, i pot\u0119\u017cn\u0105 strzelb\u0119, kt\u00f3rej ostatecznie u\u017cy\u0142 na samym sobie. Nie wiemy nic o tym, by ktokolwiek okaza\u0142 zainteresowanie, gdy sk\u0142ada\u0142 wniosek o zezwolenie na posiadanie broni ani gdy kupowa\u0142 wyj\u0105tkowo drogi karabin. Maj\u0105c w r\u0119ku kwitek od lekarza rodzinnego i pisemne za\u015bwiadczenie z policji o niekaralno\u015bci, musia\u0142 tylko zda\u0107 kr\u00f3tki egzamin z pos\u0142ugiwania si\u0119 broni\u0105 i znajomo\u015bci odpowiednich przepis\u00f3w prawa. I nikomu nie drgn\u0119\u0142a nawet brew, gdy w ci\u0105gu trzech miesi\u0119cy\u00a0zarejestrowa\u0142 si\u0119 jako posiadacz siedmiu sztuk broni<\/a>. Bo, rozumiecie, nie ma powodu sprawdza\u0107 takich przypadk\u00f3w \u2013 wiadomo przecie\u017c, \u017ce zbrodnie pope\u0142nia si\u0119 tylko broni\u0105 zdobyt\u0105 nielegalnie.<\/p>\n\n\n\n Uzyskanie pozwolenia na bro\u0144 jest w Czechach niewiarygodnie proste \u2013 tak wygl\u0105da sm\u0119tna prawda. Najtrudniej pewnie przebrn\u0105\u0107 przez egzamin z teorii, bo trzeba si\u0119 na nim wykaza\u0107 znajomo\u015bci\u0105 przepis\u00f3w, ale taki test wyklucza jedynie tych, kt\u00f3rym brakuje samozaparcia, by wyku\u0107 paragrafy na blach\u0119. Nie przeprowadza si\u0119 natomiast oceny psychologicznej wnioskodawcy ani nie wymaga si\u0119 uzasadnienia przyczyn, dla kt\u00f3rych kto\u015b ubiega si\u0119 o bro\u0144. Wystarczy troch\u0119 kasy w portfelu.<\/p>\n\n\n\n Du\u017c\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 winy za ten stan rzeczy mo\u017cna z\u0142o\u017cy\u0107 na karb tradycji, bo produkcja broni to jeden z najwi\u0119kszych sektor\u00f3w czeskiego przemys\u0142u. Stoi za nim silne polityczne lobby, kt\u00f3re od dawna usilnie zabiega o to, by dost\u0119p do broni by\u0142 jak naj\u0142atwiejszy. Ale zami\u0142owanie do strzelania to tak\u017ce cecha szerokiego spo\u0142ecze\u0144stwa: W kraju o dziesi\u0119ciomilionowej populacji ponad 300 tysi\u0119cy os\u00f3b zarejestrowa\u0142o \u0142\u0105cznie milion sztuk broni (dane z 2022 roku). Po co im ona? W\u0142a\u015bciwie nie wiadomo. Niekt\u00f3rym, owszem, bro\u0144 jest potrzebna do pracy \u2013 do tej kategorii nale\u017c\u0105 cho\u0107by le\u015bniczy (z tym zastrze\u017ceniem, \u017ce pijani my\u015bliwi s\u0105 najcz\u0119stszymi sprawcami zab\u00f3jstw z broni palnej w Czechach). No i, o ile wiem, istniej\u0105 jacy\u015b sportowcy, kt\u00f3rzy faktycznie bior\u0105 udzia\u0142 w zawodach strzeleckich i tym podobnych imprezach. Jednak najcz\u0119\u015bciej podawan\u0105 przyczyn\u0105, dla kt\u00f3rej ludzie kupuj\u0105 bro\u0144, jest samoobrona. I jest to zarazem przyczyna najbardziej upolityczniona.<\/p>\n\n\n\n Je\u015bli ktokolwiek na \u015bwiecie s\u0142ysza\u0142 co\u015b o czeskich bataliach wok\u00f3\u0142 prawa do posiadania broni palnej, to mog\u0142a mu si\u0119 obi\u0107 o uszy poprawka do konstytucji z 2021 roku, kt\u00f3ra gwarantuje \u201eprawo do obrony w\u0142asnego \u017cycia lub \u017cycia innej osoby przy u\u017cyciu broni\u201d. Przepchn\u0105\u0142 j\u0105 rz\u0105d Babi\u0161a, a obywatele byli mu za to wdzi\u0119czni \u2013 z dw\u00f3ch powod\u00f3w. Po pierwsze, przyjemnie to wsp\u00f3\u0142gra\u0142o z (nie wiedzie\u0107 czemu) wci\u0105\u017c chodliwymi has\u0142ami postkomuny o tym, \u017ce \u201eregulacja to totalitaryzm\u201d. A po drugie, tym jednym gestem Babi\u0161 pokaza\u0142 wielkiego faka bezdusznym i bezimiennym biurokratom z Brukseli. To, \u017ce grupa wyborc\u00f3w popieraj\u0105cych prawo do posiadania broni pokrywa si\u0119 z grup\u0105 wyborc\u00f3w szczeg\u00f3lnie wrogich Unii Europejskiej, nie jest oczywi\u015bcie \u017cadnym odkryciem. Zwolennicy broni palnej upieraj\u0105 si\u0119 jednak, \u017ce unijne pr\u00f3by ograniczenia jej dost\u0119pno\u015bci nie s\u0105 skutecznym sposobem walki z terroryzmem, bo terrory\u015bci i tak zdobywaj\u0105 bro\u0144 nielegalnie \u2013 dzi\u015b ten argument brzmi wyj\u0105tkowo ponuro i wyj\u0105tkowo nieszczerze. To powiedziawszy, rzeczona poprawka do konstytucji tak naprawd\u0119 nie zmieni\u0142a nic w prawnej rzeczywisto\u015bci, bo zawiera tak\u017ce kr\u00f3tkie zastrze\u017cenie: \u201eprzepisy szczeg\u00f3\u0142owe reguluje ustawa\u201d. Zmiana konstytucji wys\u0142a\u0142a jednak sygna\u0142: nie tylko jest okej posiada\u0107 bro\u0144, ale wybieraj\u0105c si\u0119 do sklepu po karabin, demonstrujesz sw\u00f3j bunt. Moda przychodzi, moda przemija; nie by\u0142oby tematu, gdyby nie fakt, \u017ce te akurat akcesoria odzie\u017cowe tak bardzo u\u0142atwiaj\u0105 zabijanie.<\/p>\n\n\n\n Tak dochodzimy do centralnego paradoksu prawa do posiadania broni: ludzie, kt\u00f3rzy chc\u0105 wej\u015b\u0107 w posiadanie broni palnej, to cz\u0119sto dok\u0142adnie ci sami ludzie, kt\u00f3rym pod \u017cadnym pozorem nie mo\u017cna w tej kwestii zaufa\u0107. Frazesy o samoobronie to lichy argument: obrona w\u0142asnego \u017cycia i mienia nie wymaga wyci\u0105gania p\u00f3\u0142automatycznego kompensatora fallusa, kiedy najgro\u017aniejsze, co mo\u017ce wychyn\u0105\u0107 z lasu, to inny baran z dubelt\u00f3wk\u0105. Po ataku na uniwersytecie inne argumenty zwolennik\u00f3w broni brzmi\u0105 tym bardziej pusto: \u201edobry obywatel z broni\u0105 zatrzyma z\u0142oczy\u0144c\u0119\u201d (i powi\u0119kszy liczb\u0119 przypadkowych ofiar), \u201eje\u015bli zaka\u017cemy posiadania broni d\u0142ugiej, bandyci znajd\u0105 inne sposoby\u201d (wi\u0119c lepszym wyj\u015bciem jest im to u\u0142atwia\u0107), \u201etesty psychologiczne i tak nie wykryj\u0105 wyrachowanego mordercy\u201d (niewa\u017cne, \u017ce b\u0119d\u0105 dzia\u0142a\u0107 odstraszaj\u0105co i wychwyc\u0105 przynajmniej jawnych pomyle\u0144c\u00f3w), czy wreszcie wiecznie \u017cywy slogan \u201eograniczanie prawa do posiadania broni to zamach na prawa obywatelskie\u201d \u2013 bo seria z karabinu prosto w twarz najwyra\u017aniej nie odbiera nikomu \u017cadnych praw. Przepisy musz\u0105 by\u0107 surowsze, droga do posiadania narz\u0119dzia do zabijania na odleg\u0142o\u015b\u0107 musi by\u0107 d\u0142u\u017csza i o wiele trudniejsza, a kiedy ju\u017c to si\u0119 stanie, bro\u0144 i jej w\u0142a\u015bciciel musz\u0105 znale\u017a\u0107 si\u0119 pod sta\u0142ym nadzorem.<\/p>\n\n\n\n Przypadkiem w czeskim parlamencie w\u0142a\u015bnie trwa debata nad ustaw\u0105 o prawie do posiadania broni. Uwierzycie, \u017ce dyskutowany projekt nie zawiera ani jednego z tych rozwi\u0105za\u0144? Dotychczasowe propozycje to bez\u0142adny m\u0119tlik. Z jednej strony lekarzy zobowi\u0105\u017ce si\u0119 do zg\u0142aszania podejrzanych pacjent\u00f3w, kt\u00f3rzy prosz\u0105 o za\u015bwiadczenie potrzebne do nabycia broni \u2013 co mog\u0142oby nawet brzmie\u0107 rozs\u0105dnie, gdyby lekarze rodzinni mieli jakiekolwiek do\u015bwiadczenie psychiatryczne czy psychologiczne. Z drugiej, policja ma zyska\u0107 rozszerzone uprawnienia do konfiskowania broni osobom, kt\u00f3re przejawiaj\u0105 \u201epodejrzane\u201d zachowania \u2013 od wygra\u017cania ludziom w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych po konfliktowe relacje z s\u0105siadami albo \u201ezwi\u0105zki z ruchami ekstremistycznymi\u201d. Co mo\u017ce si\u0119 nie uda\u0107? Jedna poprawka wniesiona do projektu ma odrobin\u0119 sensu: sprzedawcy amunicji mieliby obowi\u0105zek zg\u0142asza\u0107 klient\u00f3w, kt\u00f3rzy kupili podejrzanie du\u017c\u0105 liczb\u0119 naboj\u00f3w. Wyw\u0119szymy w ten spos\u00f3b potencjalnych morderc\u00f3w posiadaj\u0105cych nie wi\u0119cej ni\u017c dwie kom\u00f3rki m\u00f3zgowe, ale zawsze to lepsze to ni\u017c nic. I na pewno da wi\u0119kszy po\u017cytek ni\u017c apel ministra spraw wewn\u0119trznych, by z uwagi na traum\u0119 student\u00f3w i rodzin ofiar\u00a0powstrzyma\u0107 si\u0119 od odpalania fajerwerk\u00f3w w sylwestra<\/a>.<\/p>\n\n\n\n Ten to od razu wida\u0107, \u017ce wie, co w \u017cyciu wa\u017cne.<\/p>\n\n\n\n ** Finansowane przez Uni\u0119 Europejsk\u0105. Pogl\u0105dy i opinie wyra\u017cone s\u0105 pogl\u0105dami autor\u00f3w i niekoniecznie odzwierciedlaj\u0105 pogl\u0105dy Unii Europejskiej lub Dyrekcji Generalnej ds. Sieci Komunikacyjnych, Tre\u015bci i Technologii. Ani Unia Europejska, ani organ przyznaj\u0105cy finansowanie nie ponosz\u0105 za nie odpowiedzialno\u015bci.<\/em><\/p>\n\n\n\n **<\/p>\n\n\n\nKto si\u0119 chwyta brzytwy<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
Dokumenty, prosz\u0119<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
Co komu umyka<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n