{"id":24453,"date":"2023-11-29T12:55:00","date_gmt":"2023-11-29T11:55:00","guid":{"rendered":"https:\/\/archive.displayeurope.eu\/?post_type=article&p=24453"},"modified":"2024-02-25T14:39:48","modified_gmt":"2024-02-25T13:39:48","slug":"o-co-chodzi-w-strajkach-na-granicy-polsko-ukrainskiej","status":"publish","type":"article","link":"https:\/\/archive.displayeurope.eu\/pl\/article\/o-co-chodzi-w-strajkach-na-granicy-polsko-ukrainskiej\/","title":{"rendered":"O co chodzi w strajkach na granicy polsko-ukrai\u0144skiej?"},"content":{"rendered":"\n

W poniedzia\u0142ek polscy kierowcy ci\u0119\u017car\u00f3wek z pomoc\u0105 rolnik\u00f3w rozpocz\u0119li ca\u0142odobow\u0105 blokad\u0119 w Medyce, na jednym z najbardziej ruchliwych przej\u015b\u0107 granicznych mi\u0119dzy Polsk\u0105 a Ukrain\u0105. Jak podaj\u0105 s\u0142u\u017cby<\/a>, \u015bredni czas oczekiwania na odpraw\u0119 wynosi 127 godzin. Sytuacja na przej\u015bciach w Korczowej, Dorohusku i Hrebennem nie jest du\u017co lepsza \u2013 w niedziel\u0119 na wjazd do Ukrainy czeka\u0142o<\/a> a\u017c 3500 ci\u0119\u017car\u00f3wek. Niewykluczone, \u017ce protestuj\u0105cy zablokuj\u0105 r\u00f3wnie\u017c przej\u015bcia w Ni\u017cankowicach i Zosinie.<\/p>\n\n\n\n

Zar\u00f3wno w polskich, jak i ukrai\u0144skich mediach spo\u0142eczno\u015bciowych mno\u017c\u0105 si\u0119 filmiki przedstawiaj\u0105ce z\u0142orzeczenie jednych kierowc\u00f3w na drugich. Rosyjskie trolle wykorzystuj\u0105 sytuacj\u0119 dla zaognienia stosunk\u00f3w polsko-ukrai\u0144skich oraz obni\u017cenia ukrai\u0144skiego morale. Na emocjonalne wypowiedzi pozwalaj\u0105 sobie r\u00f3wnie\u017c politycy z obu kraj\u00f3w, inni nabieraj\u0105 wody w usta, a na horyzoncie nie wida\u0107 rozwi\u0105zania problemu.<\/p>\n\n\n\n

Dlaczego polscy przewo\u017anicy strajkuj\u0105?<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

Protestuj\u0105cy domagaj\u0105 si\u0119 zniesienia przywilej\u00f3w, kt\u00f3re otrzyma\u0142y ukrai\u0144skie firmy przewozowe po inwazji Rosji na mocy tzw. umowy drogowej zawartej w czerwcu 2022 roku mi\u0119dzy Ukrain\u0105 a UE. Od tamtej pory Ukrai\u0144cy zwolnieni s\u0105 z konieczno\u015bci uzyskiwania zezwole\u0144 na komercyjne przewozy towar\u00f3w z i do UE i mog\u0105 wykonywa\u0107 je bez ogranicze\u0144.<\/p>\n\n\n\n

Nie musz\u0105 jednak przy tym spe\u0142nia\u0107 unijnych wymog\u00f3w dotycz\u0105cych wynagrodze\u0144 kierowc\u00f3w ani czasu ich pracy, p\u0142ac\u0105 ni\u017csze podatki, a w dodatku tankuj\u0105 nieco ta\u0144sz\u0105 benzyn\u0119 (jednak nie du\u017co ta\u0144sz\u0105, jak twierdz\u0105 przewo\u017anicy). Koszty ich funkcjonowania s\u0105 zatem zdecydowanie ni\u017csze. Co wi\u0119cej, niekt\u00f3rzy ukrai\u0144scy przewo\u017anicy wykorzystuj\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 wjazdu do UE, by rozwozi\u0107 towary wewn\u0105trz pa\u0144stw cz\u0142onkowskich lub nawet pomi\u0119dzy nimi \u2013 o czym w umowie Unii z Ukrain\u0105 mowy nie by\u0142o. Proceder jednak kwitnie, bo kary nie s\u0105 zbyt odstraszaj\u0105ce, a wszystkich ci\u0119\u017car\u00f3wek skontrolowa\u0107 nie spos\u00f3b.<\/p>\n\n\n\n

To wszystko do kupy sprawia \u2013 zdaniem protestuj\u0105cych, cho\u0107 nie tylko, bo podobn\u0105 opini\u0119 wyra\u017caj\u0105 niezwi\u0105zane z protestem organizacje przewo\u017anik\u00f3w, a tak\u017ce ich czeskie, s\u0142owackie, w\u0119gierskie i litewskie odpowiedniki<\/a> \u2013 \u017ce lokalni przewo\u017anicy stali si\u0119 niekonkurencyjni.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 W najwi\u0119kszym stopniu problem dotyczy firm z teren\u00f3w przygranicznych, jednak do lider\u00f3w strajk\u00f3w zg\u0142aszaj\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c przewo\u017anicy z Dolnego \u015al\u0105ska czy nawet wojew\u00f3dztwa zachodniopomorskiego \u2013 m\u00f3wi Mateusz Fornowski, analityk ds. gospodarki i transportu z Polityki Insight. \u2013 Przewo\u017anicy wskazuj\u0105, \u017ce po podpisaniu umowy drogowej i nap\u0142ywie ukrai\u0144skich kierowc\u00f3w na polski rynek stawki za przew\u00f3z towar\u00f3w spad\u0142y \u2013 niekiedy tak mocno, \u017ce nie rekompensuj\u0105 koszt\u00f3w polskich firm. Przed rosyjsk\u0105 inwazj\u0105 granic\u0119 z Polsk\u0105 przekracza\u0142o do 160 tysi\u0119cy ukrai\u0144skich ci\u0119\u017car\u00f3wek rocznie, a w tym roku do Polski wjecha\u0142 ich ju\u017c prawie milion.<\/p>\n\n\n\n

Ekspert zastrzega jednak, \u017ce trudno stwierdzi\u0107, w jak du\u017cym stopniu spadek stawek spowodowany jest zalewem ukrai\u0144skich ci\u0119\u017car\u00f3wek. \u2013 W ostatnim czasie bran\u017ca cierpi te\u017c mocno z powodu spowolnienia gospodarczego \u2013 wyja\u015bnia Fornowski. \u2013 Spadki produkcji przemys\u0142owej i konsumpcji zmniejszy\u0142y zapotrzebowanie na przewozy towar\u00f3w, co wp\u0142yn\u0119\u0142o na pogorszenie sytuacji finansowej przewo\u017anik\u00f3w w ca\u0142ej Europie.<\/p>\n\n\n\n

Opr\u00f3cz przywr\u00f3cenia zezwole\u0144 na przewozy dla ukrai\u0144skich firm (z wyj\u0105tkiem przewoz\u00f3w wojskowych i humanitarnych) polscy przewo\u017anicy domagaj\u0105 si\u0119 udro\u017cnienia kolejek, w kt\u00f3rych stoj\u0105 po stronie ukrai\u0144skiej europejskie ci\u0119\u017car\u00f3wki wracaj\u0105ce do UE \u201ena pusto\u201d. Korki przed wjazdem do Polski wyd\u0142u\u017cy\u0142y si\u0119 po wprowadzeniu przez Ukrain\u0119 elektronicznego systemu kolejkowego (eCzerga); obecnie kierowcy sp\u0119dzaj\u0105 w nich nawet kilkana\u015bcie dni (o ile \u2013 jak twierdz\u0105 \u2013 nie zap\u0142ac\u0105 \u0142ap\u00f3wki).<\/p>\n\n\n\n

\u2013 To pal\u0105cy problem, kt\u00f3ry trzeba jak najszybciej rozwi\u0105za\u0107 \u2013 ocenia Fornowski. \u2013 Puste ci\u0119\u017car\u00f3wki stoj\u0105 w kolejce tygodniami, co nie tylko wy\u0142\u0105cza polskich kierowc\u00f3w i flot\u0119 z rynku, lecz r\u00f3wnie\u017c pog\u0142\u0119bia kryzys firm z bran\u017cy oraz z\u0142o\u015b\u0107 protestuj\u0105cych.<\/p>\n\n\n\n

Dlaczego do strajku kierowc\u00f3w do\u0142\u0105czyli rolnicy?<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

Kierowcom w utrzymywaniu blokad pomagaj\u0105 rolnicy ze stowarzyszenia Oszukana Wie\u015b. Od ubieg\u0142ego czwartku blokuj\u0105 przej\u015bcie dla pieszych na drodze prowadz\u0105cej do punktu granicznego w Medyce. To pok\u0142osie tzw. afery zbo\u017cowej \u2013 zalania polskiego rynku rolniczego ukrai\u0144skim zbo\u017cem, kt\u00f3re planowo mia\u0142o jecha\u0107 przez Polsk\u0119 tylko tranzytem. W panicznej przedwyborczej reakcji na ten problem rz\u0105d PiS uchwali\u0142 kontrowersyjny zakaz importu zbo\u017ca z Ukrainy<\/a>, a tak\u017ce szereg dop\u0142at dla polskich rolnik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Rolnicy protestuj\u0105cy w Medyce uwa\u017caj\u0105 jednak, \u017ce to za ma\u0142o. Domagaj\u0105 si\u0119 dop\u0142at do kukurydzy, zmniejszenia podatku rolnego oraz utrzymania tzw. kredyt\u00f3w p\u0142ynno\u015bciowych. \u201eNasz rz\u0105d roz\u0142o\u017cy\u0142 rolnictwo, rozk\u0142ada transport i nie wiem, jaka b\u0119dzie trzecia ga\u0142\u0105\u017a, kt\u00f3r\u0105 roz\u0142o\u017cy\u201d \u2013 o\u015bwiadczy\u0142 jeden z lider\u00f3w protestu w rozmowie z lokalnymi mediami<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

Jak na strajk reaguj\u0105 politycy?<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

Ust\u0119puj\u0105cy rz\u0105d umywa r\u0119ce i zwala win\u0119 na Ukrain\u0119 oraz Uni\u0119 Europejsk\u0105, cho\u0107 przewo\u017anicy informowali premiera Mateusza Morawieckiego o swoim problemie ju\u017c we wrze\u015bniu<\/a>. \u2013 A nawet wcze\u015bniej, praktycznie od wej\u015bcia w \u017cycie umowy drogowej przewo\u017anicy wskazywali na wywo\u0142ane ni\u0105 potencjalne zagro\u017cenia dla unijnego rynku \u2013 u\u015bci\u015bla Mateusz Fornowski. \u2013 Blokada granicy to radykalny, ale nie pierwszy krok podj\u0119ty przez przewo\u017anik\u00f3w. Poprzednie po prostu nie przynosi\u0142y rezultat\u00f3w. Ten protest \u017ale zgra\u0142 si\u0119 z sytuacj\u0105 polityczn\u0105 w Polsce \u2013 w trakcie kampanii unikano trudnych temat\u00f3w, \u017ceby nie powiedzie\u0107 o jedno zdanie za du\u017co, a po wyborach rz\u0105d PiS nie chcia\u0142 si\u0119 tym zaj\u0105\u0107. Po co na odchodnym psu\u0107 sobie wizerunek, skoro niewygodny problem mo\u017cna zostawi\u0107 nast\u0119pcom?<\/p>\n\n\n\n

By\u0142y ju\u017c minister infrastruktury Andrzej Adamczyk zauwa\u017cy\u0142 wymijaj\u0105co<\/a>, \u017ce oczekiwanie, by polski rz\u0105d przerwa\u0142 protest przewo\u017anik\u00f3w, jest niezgodne z demokratycznymi zasadami. W poniedzia\u0142ek \u2013 czyli w czwartym tygodniu protest\u00f3w, a jednocze\u015bnie ostatnim dniu swojego urz\u0119dowania \u2013 zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 do swojego ukrai\u0144skiego odpowiednika o zniesienie wymogu rejestracji w elektronicznej kolejce dla pojazd\u00f3w wracaj\u0105cych do UE bez \u0142adunku. Z kolei jego zast\u0119pca Rafa\u0142 Weber stwierdzi\u0142<\/a>, \u017ce Polska \u201enie mia\u0142a wp\u0142ywu na kszta\u0142t umowy pozwalaj\u0105cej przewo\u017anikom z Ukrainy na swobodny dost\u0119p do polskiego i europejskiego rynku\u201d.<\/p>\n\n\n\n

To oczywi\u015bcie bzdura. Polska nie zg\u0142osi\u0142a Komisji Europejskiej zastrze\u017ce\u0144 do umowy drogowej (cho\u0107 mia\u0142a tak\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107), podobnie nie oponowa\u0142a w marcu 2023 roku, gdy umow\u0119 przed\u0142u\u017cano o kolejny rok. PiS po prostu nie przewidzia\u0142 tego problemu \u2013 tak samo zreszt\u0105 jak tego z ukrai\u0144skim zbo\u017cem, kt\u00f3re p\u0142yn\u0119\u0142o do Polski tzw. korytarzami solidarno\u015bciowymi. Polska nie tylko nie mia\u0142a nic przeciwko ich utworzeniu w maju 2022 roku, lecz wr\u0119cz by\u0142a tego inicjatork\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Politycy zwi\u0105zani z przysz\u0142ym obozem w\u0142adzy r\u00f3wnie\u017c nie sypi\u0105 pomys\u0142ami rozwi\u0105zania problemu. Prowadz\u0105 w tej sprawie p\u00f3\u0142oficjalne rozmowy ze stron\u0105 ukrai\u0144sk\u0105<\/a>, jednak o szczeg\u00f3\u0142ach m\u00f3wi\u0105 niech\u0119tnie i zapewne nie zmieni si\u0119 to przed utworzeniem nowego rz\u0105du. Du\u017co ch\u0119tniej wykorzystuj\u0105 czas antenowy na krytyk\u0119 rz\u0105du PiS<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

Wyj\u0105tkiem jest Micha\u0142 Ko\u0142odziejczak, pose\u0142 Koalicji Obywatelskiej, kt\u00f3ry jednoznacznie wspiera postulaty kierowc\u00f3w i rolnik\u00f3w. Podobnie jak Konfederacja, kt\u00f3ra od pocz\u0105tku anga\u017cuje si\u0119 w organizacj\u0119 protest\u00f3w \u2013 na granicy pokrzykuje m.in. Krzysztof Bosak. A twarz\u0105 protest\u00f3w sta\u0142 si\u0119 Rafa\u0142 Mekler, w\u0142a\u015bciciel firmy transportowej oraz g\u0142owa lubelskiej Konfederacji. Nie trzeba chyba dodawa\u0107, \u017ce wyst\u0119py polityk\u00f3w tej partii opieraj\u0105 si\u0119 na antyukrai\u0144skich i pod\u017cegaj\u0105cych do nienawi\u015bci has\u0142ach.<\/p>\n\n\n\n

A jak reaguje Ukraina?<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

Ukrai\u0144scy politycy nie kryj\u0105 rozgoryczenia skutkami protest\u00f3w. Wiceminister infrastruktury Serhij Derczak ocenia, \u017ce do Ukrainy dociera zaledwie 30 proc. towar\u00f3w, kt\u00f3re potrzebne s\u0105 do funkcjonowania sektora energetycznego. Blokada wp\u0142yn\u0119\u0142a r\u00f3wnie\u017c na ceny gazu LPG, kt\u00f3re wzros\u0142y w ostatnim czasie o 30 proc.<\/a> Jak twierdzi<\/a> Derkacz, wbrew zapewnieniom protestuj\u0105cych, w kolejkach stoj\u0105 zar\u00f3wno cysterny z paliwem, jak i pojazdy z pomoc\u0105 humanitarn\u0105. Ukraina poprosi\u0142a Bruksel\u0119<\/a> o utworzenie misji monitoruj\u0105cej w tej sprawie.<\/p>\n\n\n\n

\u201eJe\u017celi protestuj\u0105cy chcieli doprowadzi\u0107 do kryzysu energetycznego w Ukrainie, to zaczyna im si\u0119 to udawa\u0107\u201d \u2013 powiedzia\u0142 gorzko<\/a>Derczak podczas wizyty na granicy w Jagodzinie. I doda\u0142, \u017ce ma podejrzenie, jakoby \u201eprotest mia\u0142 na celu fizyczne zablokowanie granicy, a nie rozwi\u0105zanie problemu\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Na temat blokady granicy ostro wypowiedzia\u0142 si\u0119 tak\u017ce mer Lwowa Andrij Sadowy. \u201eCzy Polska ma odwag\u0119, wol\u0119 polityczn\u0105 i narz\u0119dzia obywatelskie, aby zako\u0144czy\u0107 t\u0119 haniebn\u0105 blokad\u0119 Ukrainy?\u201d \u2013 pyta\u0142 retorycznie na X<\/a>. I doda\u0142, \u017ce \u201eca\u0142y wasz gigantyczny wk\u0142ad w zwyci\u0119stwo Ukrainy w tej wojnie niweluje si\u0119 przez grup\u0119 marginalist\u00f3w, kt\u00f3rzy blokuj\u0105 dostawy towar\u00f3w humanitarnych dla kraju, kt\u00f3ry ju\u017c drugi rok broni swojej niepodleg\u0142o\u015bci i bezpiecze\u0144stwa Europy\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Podobny ton prezentuje wielu ukrai\u0144skich komentator\u00f3w. Blokada interpretowana jest jako \u201en\u00f3\u017c w plecy\u201d wbijany przez Polak\u00f3w; powszechnie spekuluje si\u0119<\/a>, \u017ce protesty inspirowane s\u0105 przez Rosj\u0119. Trudno si\u0119 dziwi\u0107, \u017ce z perspektywy wojennej po\u017cogi i kiepskich widok\u00f3w na odzyskanie zagrabionych przez Rosj\u0119 teren\u00f3w Ukrai\u0144cy nie s\u0105 sk\u0142onni zdoby\u0107 si\u0119 na wi\u0119ksz\u0105 wyrozumia\u0142o\u015b\u0107. Nawet je\u015bli liczby podawane przez ministra Derkacza s\u0105 przesadzone (co w warunkach wojennych trudno zweryfikowa\u0107), blokada zagra\u017ca bezpiecze\u0144stwu energetycznemu Ukrainy, kt\u00f3re i tak ledwo zipie. Nie ma \u017cadnych w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce Rosjanie i tej zimy b\u0119d\u0105 niszczy\u0107 infrastruktur\u0119, kt\u00f3ra zapewnia ukrai\u0144skim domom ciep\u0142o i pr\u0105d. Groz\u0119 sytuacji intensyfikuje atak zimy, kt\u00f3ry sparali\u017cowa\u0142 w ostatnich dniach po\u0142udniowo-zachodni\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 kraju.<\/p>\n\n\n\n

W \u0142agodz\u0105cym tonie wypowiedzia\u0142 si\u0119 natomiast prezydent Wo\u0142odymyr Ze\u0142enski. Stwierdzi\u0142, \u017ce Ukraina powinna prowadzi\u0107 \u201ewywa\u017con\u0105 polityk\u0119 i da\u0107 naszym s\u0105siadom troch\u0119 czasu\u201d. Oceni\u0142 przy tym \u2013 nawi\u0105zuj\u0105c do zmiany rz\u0105du w Polsce \u2013 \u017ce \u201esytuacja si\u0119 ociepla\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Z kolei ukrai\u0144scy kierowcy w ge\u015bcie odwetu zorganizowali we wtorek po po\u0142udniu<\/a> blokad\u0119 ulic Przemy\u015bla.<\/p>\n\n\n\n

Jak\u0105 rol\u0119 odgrywa Rosja?<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

Protesty przewo\u017anik\u00f3w to nie sprawka rosyjskiej agentury, cho\u0107 oczywi\u015bcie nie spos\u00f3b wykluczy\u0107 jej zaanga\u017cowania w rozw\u00f3j wypadk\u00f3w. Nie ma natomiast \u017cadnych w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce rosyjska propaganda \u2013 w tym armia prorosyjskich trolli \u2013 pr\u00f3buje wykorzysta\u0107 polsko-ukrai\u0144ski konflikt do swoich cel\u00f3w. W narracji rosyjskich medi\u00f3w protesty \u015bwiadcz\u0105<\/a> o osamotnieniu Ukrainy na arenie mi\u0119dzynarodowej, a prorosyjskie trolle podsycaj\u0105 spory w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych.<\/p>\n\n\n\n

\u201eStrona rosyjska stara si\u0119 deprecjonowa\u0107 pozytywny obraz Polski na Ukrainie, przekonuj\u0105c, \u017ce Polacy zdradzili i maj\u0105 niecne zamiary w stosunku do Ukrainy. Z drugiej strony \u015brodowiska prorosyjskie [\u2026] lobbuj\u0105 przekazy o tym, \u017ce to Ukrai\u0144cy s\u0105 niewdzi\u0119czni i \u017ce to Ukraina jest winna problemom polskich przewo\u017anik\u00f3w\u201d \u2013 komentuje na \u0142amach Cyberdefence24 Micha\u0142 Marek<\/a> z Centrum Bada\u0144 nad Wsp\u00f3\u0142czesnym \u015arodowiskiem Bezpiecze\u0144stwa.<\/p>\n\n\n\n

\n

Protest przewo\u017anik\u00f3w na granicy polsko-ukrai\u0144skiej pozostaje w centrum uwagi Rosjan je\u015bli chodzi o budow\u0119 przekaz\u00f3w #propaganda<\/a> dot. Polski.

Rosjanie staraj\u0105 si\u0119 m. in. wykorzysta\u0107 dane wydarzenie do ukazania Ukrainy jako pa\u0144stwa "osamotnionego" (rzekomo porzuconego przez\u2026 https:\/\/t.co\/PvX9ky7K10<\/a> pic.twitter.com\/DIQ4hhrZxb<\/a><\/p>— Micha\u0142 Marek (@mic_marek) November 21, 2023<\/a><\/blockquote>