{"id":24547,"date":"2024-02-16T12:05:45","date_gmt":"2024-02-16T11:05:45","guid":{"rendered":"https:\/\/archive.displayeurope.eu\/?post_type=article&p=24547"},"modified":"2024-09-06T16:39:34","modified_gmt":"2024-09-06T14:39:34","slug":"studia-tylko-dla-bogatych-o-co-chodzi-strajkujacym-w-jowicie","status":"publish","type":"article","link":"https:\/\/archive.displayeurope.eu\/pl\/article\/studia-tylko-dla-bogatych-o-co-chodzi-strajkujacym-w-jowicie\/","title":{"rendered":"Studia tylko dla bogatych? O co chodzi strajkuj\u0105cym w Jowicie"},"content":{"rendered":"\n

Od pi\u0105tku 8 grudnia w Poznaniu trwa protest w obronie akademika Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza. Osoby studenckie rozpocz\u0119\u0142y strajk okupacyjny. Sprzeciwiaj\u0105 si\u0119 d\u0105\u017ceniom w\u0142adz UAM do prywatyzacji Jowity, najwi\u0119kszego domu studenckiego w centrum Poznania. Z ka\u017cd\u0105 godzin\u0105 do\u0142\u0105czaj\u0105 do nich osoby z ca\u0142ej Polski zaopatrzone w \u015bpiwory, ubrania i zapasy jedzenia. W poniedzia\u0142ek 11 grudnia cz\u0119\u015b\u0107 wyk\u0142adowc\u00f3w przenios\u0142a swoje zaj\u0119cia do Jowity. Zamierzaj\u0105 pozosta\u0107 w budynku a\u017c do skutku.<\/p>\n\n\n\n

Student traci, UAM si\u0119 bogaci<\/h3>\n\n\n\n

Pog\u0142oski o planach zamkni\u0119cia Jowity kr\u0105\u017cy\u0142y na pozna\u0144skiej uczelni od d\u0142u\u017cszego czasu. Po raz pierwszy pojawi\u0142y si\u0119 w 2013 roku, w kontek\u015bcie z\u0142ego stanu technicznego budynku. Wiosn\u0105 bie\u017c\u0105cego roku mieszkanki Jowity Paula Macioszek i Zofia Puzanow zainicjowa\u0142y petycj\u0119 przeciwko planom w\u0142adz UAM. Podpisa\u0142a si\u0119 pod ni\u0105 ponad po\u0142owa os\u00f3b mieszkaj\u0105cych w domu studenckim. W odpowiedzi rektorka UAM Bogumi\u0142a Kaniewska oznajmi\u0142a w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych w kwietniu tego roku, \u017ce DS Jowita ma zosta\u0107 zamkni\u0119ty (i, w domy\u015ble, oddany w prywatne r\u0119ce) w roku akademickim 2023\/2024.<\/p>\n\n\n\n

Dlaczego uczelnia niszczy sw\u00f3j w\u0142asny zas\u00f3b? Odpowied\u017a jest prosta. Dzia\u0142ka, na kt\u00f3rej stoi Jowita, ze wzgl\u0119du na usytuowanie w samym centrum miasta ma du\u017c\u0105 warto\u015b\u0107 rynkow\u0105. Nie jest zaskoczeniem, \u017ce od dawna wzbudza zainteresowanie prywatnych biznesmen\u00f3w. Takie miejsca w centrach miast najsilniej odczuwaj\u0105 skutki gentryfikacji \u2013 wy\u015brubowane ceny najmu i presj\u0119 na wysiedlanie najubo\u017cszych. Wolny rynek i \u201eprzedsi\u0119biorczo\u015b\u0107\u201d s\u0105 w Polsce \u015bwi\u0119to\u015bci\u0105, co daje biznesowi przyzwolenie na czerpanie zysk\u00f3w kosztem dobra wsp\u00f3lnego. By\u0107 mo\u017ce nied\u0142ugo na miejscu Jowity stanie nowy biurowiec. W bardziej optymistycznym scenariuszu akademikiem zacznie zarz\u0105dza\u0107 prywatny w\u0142a\u015bciciel.<\/p>\n\n\n\n

Na kwietniowym spotkaniu w\u0142adz UAM ze spo\u0142eczno\u015bci\u0105 studenck\u0105 w sali konferencyjnej Jowity rektorka UAM Bogumi\u0142a Kaniewska nie zamierza\u0142a uczestniczy\u0107 w debacie, tylko wyja\u015bni\u0107 zebranym osobom, dlaczego prywatyzacja akademika jest konieczna. Kanclerz UAM Marcin Wysocki \u017cyczliwie podpowiada\u0142 studiuj\u0105cym, \u017ce mog\u0105 przecie\u017c zamieszka\u0107 w prywatnym akademiku. Wypowiadaj\u0105c si\u0119 z pozycji starszyzny, wydawa\u0142 si\u0119 nie dostrzega\u0107 \u017cadnej r\u00f3\u017cnicy mi\u0119dzy akademikiem pa\u0144stwowej uczelni a akademikiem zarz\u0105dzanym przez prywatnego dewelopera.<\/p>\n\n\n\n

Tymczasem r\u00f3\u017cnica jest kolosalna. Ten pierwszy istnieje po to, \u017ceby umo\u017cliwi\u0107 edukacj\u0119 osobom z mniejszych o\u015brodk\u00f3w i w trudnej sytuacji materialnej. A ten drugi wy\u0142\u0105cznie po to, \u017ceby maksymalizowa\u0107 zyski w\u0142a\u015bciciela. Kt\u00f3remu zreszt\u0105 zwykle bardziej op\u0142aca si\u0119 wynaj\u0105\u0107 mniej pokoi, ale wywindowa\u0107 czynsze. Po prostu \u2013 prywatna deweloperka nie jest dobrem wsp\u00f3lnym.<\/p>\n\n\n\n

Okupacja Jowity jest wyrazem sprzeciwu nie tylko wobec tej konkretnej decyzji w\u0142adz UAM o zamkni\u0119ciu akademika, ale wobec ca\u0142okszta\u0142tu antyspo\u0142ecznej polityki uczelni, kt\u00f3ra tylko pog\u0142\u0119bia socjalne problemy studiuj\u0105cych. \u201eChcemy, \u017ceby uniwersytet w obliczu kryzysu mieszkaniowego przedstawi\u0142 nam konkretne plany rozwoju i budowy kolejnych dom\u00f3w studenckich\u201d \u2013 m\u00f3wi\u0105 osoby zrzeszone wok\u00f3\u0142 Studenckiej Inicjatywy Mieszkaniowej i Ko\u0142a M\u0142odych Inicjatywy Pracowniczej. Oto ich postulaty:<\/p>\n\n\n\n

1. \u201e\u017b\u0105damy konkretnego planu remontu DS Jowita i przywr\u00f3cenia budynku do funkcji publicznego, taniego akademika.
2. \u017b\u0105damy konkretnego planu rozwoju zasobu mieszkalnego uniwersytetu.
3. \u017b\u0105damy publicznych sto\u0142\u00f3wek i pokoi socjalnych na wydzia\u0142ach\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Okupacja Jowity ju\u017c teraz sta\u0142a si\u0119 symbolem walki o prawo do publicznych akademik\u00f3w i wsparcia socjalnego ze strony uczelni. Niestety, afera na UAM to niejedyna ilustracja tego, \u017ce prawo do dost\u0119pnej i darmowej edukacji w Polsce jest tylko pustym sloganem. Wpisuje si\u0119 za to w szerszy proces podporz\u0105dkowywania si\u0119 uniwersytet\u00f3w regu\u0142om wolnego rynku i zaniedbywania wsparcia socjalnego.<\/p>\n\n\n\n

W akademikach wi\u0119cej karaluch\u00f3w ni\u017c student\u00f3w<\/h3>\n\n\n\n

Inna afera akademikowa mia\u0142a miejsce na Uniwersytecie Warszawskim. Miesi\u0105c przed rozpocz\u0119ciem tego roku akademickiego osoby wnioskuj\u0105ce lub zamieszkuj\u0105ce warszawskie akademiki zosta\u0142y z dnia na dzie\u0144 pozbawione dachu nad g\u0142ow\u0105. Pokoi odm\u00f3wiono nawet osobom, kt\u00f3re spe\u0142nia\u0142y kryterium dochodowe i zamieszkiwa\u0142y akademik od pocz\u0105tku swoich studi\u00f3w. Wszystkie wnioski o akademik, niezale\u017cnie od tego, kiedy zosta\u0142y z\u0142o\u017cone, rozpatrzono dopiero po trzeciej turze rekrutacji. Oznacza to, \u017ce osoby zainteresowane otrzyma\u0142y decyzje w pi\u0105tek 15 wrze\u015bnia. Od poniedzia\u0142ku 18 wrze\u015bnia, mia\u0142o rozpocz\u0105\u0107 si\u0119 meldowanie nowych os\u00f3b lokatorskich. Je\u015bli kto\u015b zosta\u0142 w akademiku na wakacje, musia\u0142 w ci\u0105gu weekendu opu\u015bci\u0107 pok\u00f3j.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Protest pozna\u0144skich student\u00f3w w obronie akademika Jowita. Fot. Kajetan Nowak<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

W reakcji na ten skandal Ko\u0142o M\u0142odych Inicjatywy Pracowniczej i Studencka Inicjatywa Mieszkaniowa zorganizowa\u0142y protest 2 pa\u017adziernika, podczas uroczystej inauguracji roku akademickiego w Auditorium Maximum. Po prote\u015bcie na rozmow\u0119 z demonstruj\u0105cymi zdecydowa\u0142 si\u0119 prorektor ds. student\u00f3w, S\u0142awomir \u017b\u00f3\u0142tek, kt\u00f3remu przedstawiono postulaty ruchu studenckiego. Upomniano si\u0119 o zasoby mieszkaniowe uczelni, sto\u0142\u00f3wki, \u015bwiadczenia socjalne oraz rewizj\u0119 zasad przyznawania wsparcia socjalnego.<\/p>\n\n\n\n

Kolejny protest odby\u0142 si\u0119 11 pa\u017adziernika po rozmowach z prorektorem UW. Mia\u0142 form\u0119 masowego noclegu w Bibliotece Uniwersytetu Warszawskiego na Powi\u015blu. \u201eW\u0142adze uniwersytetu odm\u00f3wi\u0142y ci akademika? Spania w BUW-ie ci nie odm\u00f3wi\u0105!\u201d \u2013 zach\u0119ca\u0142o warszawskie KMIP.<\/p>\n\n\n\n

Ob\u00f3z noclegowy w bibliotece zyska\u0142 spory rozg\u0142os w mediach, a tak\u017ce zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119 stra\u017cy uniwersyteckiej, kt\u00f3r\u0105 sprowadzono z ca\u0142ego miasteczka akademickiego. Po akcjach protestacyjnych miejsca w akademikach jakim\u015b cudem si\u0119 znalaz\u0142y. Poinformowano o tym jednak ju\u017c w trakcie trwania roku akademickiego i regularnych zaj\u0119\u0107, a do tego czasu niekt\u00f3re osoby zd\u0105\u017cy\u0142y zrezygnowa\u0107 ze studi\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Jak podaje warszawskie KMIP, obecnie akademiki UW kwateruj\u0105 jedynie 5 proc. studiuj\u0105cych. Ostatnie akademiki UW, \u017bwirek i Muchomorek na Ochocie, zosta\u0142y oddane do u\u017cytku 53 lata temu, co oznacza, \u017ce uniwersytet w ca\u0142o\u015bci polega na obiektach wybudowanych za PRL-u. A\u017c strach pomy\u015ble\u0107, gdzie by\u015bmy mieszkali, gdyby nie komuna \u2013 komentuje Jakub Straszewski w \u201eAlarmie Studenckim\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Presja ma sens<\/h3>\n\n\n\n

Jeszcze w pa\u017adzierniku osoby studenckie wystosowa\u0142y do w\u0142adz UW list otwarty z \u017c\u0105daniami przeciwdzia\u0142ania antyspo\u0142ecznej polityce uczelni, kt\u00f3ra doprowadzi\u0142a do kryzysu. Po dw\u00f3ch tygodniach przysz\u0142a odpowied\u017a i liczne obietnice, m.in. otwarcie publicznej sto\u0142\u00f3wki w BUW i przeprowadzenie badania nt. sytuacji materialnej student\u00f3w i studentek przez zesp\u00f3\u0142 Pracowni Ewaluacji Jako\u015bci Kszta\u0142cenia.<\/p>\n\n\n\n

W czasach kryzysu mieszkaniowego, inflacji i um\u00f3w \u015bmieciowych, przy jednoczesnym braku akademik\u00f3w i tanich sto\u0142\u00f3wek, studiowanie sta\u0142o si\u0119 ekstremalnym multitaskingiem i przeskakiwaniem mi\u0119dzy obowi\u0105zkami uczelnianymi a prac\u0105 zarobkow\u0105. Studenci i studentki po zaj\u0119ciach zasuwaj\u0105 w gastro, hotelach, na zmywaku, jako kurierzy i w ca\u0142ym mn\u00f3stwie innych \u201estudenckich\u201d zawod\u00f3w. Wed\u0142ug raportu Zwi\u0105zku Bank\u00f3w Polskich miesi\u0119czne wydatki studenckie wzros\u0142y dwukrotnie od 2017 roku i wynosz\u0105 obecnie ponad 3 100 z\u0142. Wyzwaniem nie jest ju\u017c dostanie si\u0119 na studia, ale po\u0142\u0105czenie studi\u00f3w i pracy tak, \u017ceby m\u00f3c si\u0119 utrzyma\u0107 na powierzchni<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Protest pozna\u0144skich student\u00f3w pod akademikiem Jowita. Fot. Kajetan Nowak<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Widzimy, jak pa\u0144stwo w kolejnych obszarach wycofuje si\u0119 z odpowiedzialno\u015bci za spo\u0142ecze\u0144stwo. Uniwersytet, kt\u00f3ry powinien by\u0107 narz\u0119dziem wyr\u00f3wnywania szans, staje si\u0119 elitarn\u0105 instytucj\u0105 dost\u0119pn\u0105 tylko dla najbogatszych<\/a> \u2013 a przynajmniej tych, kt\u00f3rych sta\u0107 na wynajem na wolnym rynku. Idea, \u017ce m\u00f3g\u0142by by\u0107 dost\u0119pny i otwarty, brzmi w neoliberalnym kapitalizmie wywrotowo i utopijnie. Wygl\u0105da na to, \u017ce nadal trafna pozostaje konkluzja sformu\u0142owana kiedy\u015b przez Otwarty Komitet Uwalniania Przestrzeni \u00c9dukacyjnych (OKUP\u00c9) za\u0142o\u017cony na Uniwersytecie Gda\u0144skim w 2009 roku: \u201eWolny uniwersytet w kapitalistycznym systemie jest jak czytelnia w wi\u0119zieniu \u2013 mi\u0142e miejsce, ale niewiele zmienia i trzeba by\u0107 uprzywilejowanx, \u017ceby mie\u0107 do niej dost\u0119p\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Co mo\u017cna zrobi\u0107, \u017ceby uniwersytet by\u0142 przestrzeni\u0105 przyjazn\u0105 r\u00f3wnie\u017c dla tych, kt\u00f3rzy startuj\u0105 z trudniejszych pozycji? Wspiera\u0107 ruch studencki, wsp\u00f3lnie blokowa\u0107 post\u0119puj\u0105c\u0105 prywatyzacj\u0119 i sojusze instytucji pa\u0144stwowych z wielkimi biznesami, zawi\u0105zywane kosztem najs\u0142abszych.<\/p>\n\n\n\n

Najskuteczniejszymi narz\u0119dziami wywierania presji na w\u0142adze s\u0105 protesty i strajki. Jak pokazuje cho\u0107by przyk\u0142ad ja\u0142owych rozm\u00f3w z kwietnia z w\u0142adzami UAM, dop\u00f3ki nie podwa\u017ca si\u0119 status quo, nie ma co liczy\u0107 na powa\u017cne traktowanie. Strajk studencki regulowany przez artyku\u0142 106. ustawy o szkolnictwie wy\u017cszym jest relatywnie \u0142atwy do przeprowadzenia \u2013 szczeg\u00f3lnie w por\u00f3wnaniu ze strajkiem w zak\u0142adzie pracy.<\/p>\n\n\n\n

Jednak opr\u00f3cz odwagi, odpowiedniej taktyki i zdolno\u015bci m\u00f3wienia j\u0119zykiem w\u0142asnych interes\u00f3w skuteczna presja wymaga jeszcze widzialno\u015bci. Brak sto\u0142\u00f3wek czy zamkni\u0119cie akademika zmusza coraz wi\u0119cej os\u00f3b do rezygnacji ze studi\u00f3w, ale nie zawsze jest tematem wystarczaj\u0105co gor\u0105cym, by zainteresowa\u0142y si\u0119 nim media.<\/p>\n\n\n\n

**
Magda Borys\u0142awska<\/strong> \u2013 doktora nauk humanistycznych (UW); obroni\u0142a doktorat na temat prze\u015bladowa\u0144 homoseksualnych m\u0119\u017cczyzn w Trzeciej Rzeszy; badaczka dyskursu i germanistka zajmuj\u0105ca si\u0119 socjologi\u0105 dewiacji, przemoc\u0105 zbiorow\u0105 i panikami moralnymi, szczeg\u00f3lnie w uj\u0119ciu krytycznej analizy dyskursu. Publikowa\u0142a w czasopismach \u201eIn Gremium. Studia nad histori\u0105, kultur\u0105 i polityk\u0105\u201d, \u201eStudia Niemcoznawcze\/Studien zur Deutschkunde\u201d, \u201eGENDER. Zeitschrift f\u00fcr Geschlecht, Kultur und Gesellschaft\u201d, \u201eTekst i dyskurs \u2013 text und diskurs\u201d, \u201eKultura i Spo\u0142ecze\u0144stwo\u201d, \u201ePrzegl\u0105d Europejski\u201d, \u201eActa Humana\u201d i \u201eGaismair-Jahrbuch\u201d.<\/p>\n\n\n\n

**
\"\"<\/p>\n\n\n\n

Finansowane przez Uni\u0119 Europejsk\u0105. Pogl\u0105dy i opinie wyra\u017cone s\u0105 pogl\u0105dami autor\u00f3w i niekoniecznie odzwierciedlaj\u0105 pogl\u0105dy Unii Europejskiej lub Dyrekcji Generalnej ds. Sieci Komunikacyjnych, Tre\u015bci i Technologii. Ani Unia Europejska, ani organ przyznaj\u0105cy finansowanie nie ponosz\u0105 za nie odpowiedzialno\u015bci.<\/em><\/p>\n\n\n\n

– Magda Borys\u0142awska<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Prawo do dost\u0119pnej i darmowej edukacji w Polsce jest dzi\u015b tylko pustym sloganem, a uniwersytet staje si\u0119 elitarn\u0105 instytucj\u0105 tylko dla najbogatszych. Przypomina o tym okupacja pozna\u0144skiego akademika Jowita.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":25431,"parent":0,"template":"","tags":[],"displeu_category":[],"class_list":["post-24547","article","type-article","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/archive.displayeurope.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/article\/24547","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/archive.displayeurope.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/article"}],"about":[{"href":"https:\/\/archive.displayeurope.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/article"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/archive.displayeurope.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/archive.displayeurope.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/25431"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/archive.displayeurope.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=24547"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/archive.displayeurope.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=24547"},{"taxonomy":"displeu_category","embeddable":true,"href":"https:\/\/archive.displayeurope.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/displeu_category?post=24547"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}