{"id":26654,"date":"2024-02-23T18:32:47","date_gmt":"2024-02-23T17:32:47","guid":{"rendered":"https:\/\/archive.displayeurope.eu\/?post_type=article&p=26654"},"modified":"2024-09-06T16:38:03","modified_gmt":"2024-09-06T14:38:03","slug":"machinska-o-polityce-migracyjnej-rzadu-wielkie-byly-nasze-oczekiwania","status":"publish","type":"article","link":"https:\/\/archive.displayeurope.eu\/pl\/article\/machinska-o-polityce-migracyjnej-rzadu-wielkie-byly-nasze-oczekiwania\/","title":{"rendered":"Machi\u0144ska o polityce migracyjnej rz\u0105du: Wielkie by\u0142y nasze oczekiwania\u2026"},"content":{"rendered":"\n

Katarzyna Przyborska: Zmieni\u0142 si\u0119 rz\u0105d, ale polityka wobec migracji si\u0119 nie zmienia. Wiceminister Maciej Duszczyk obieca\u0142, \u017ce wyw\u00f3zki b\u0119d\u0105 trwa\u0142y, a teraz doda\u0142, \u017ce powstanie jeszcze d\u0142u\u017csza zapora, na kt\u00f3r\u0105 <\/strong>wydamy 279 mln<\/strong><\/a> z\u0142<\/strong>. Nie obiecuje pieni\u0119dzy na urz\u0119dnik\u00f3w, reedukacj\u0119 zdemoralizowanej stra\u017cy granicznej, lekarzy, kt\u00f3rzy b\u0119d\u0105 opatrywa\u0107 rany i z\u0142amania. Jak m\u00f3wi\u0107 o migracji, \u017ceby wp\u0142yn\u0105\u0107 na polityk\u0119 rz\u0105du, od kt\u00f3rego oczekiwali\u015bmy i wci\u0105\u017c oczekujemy respektowania praw cz\u0142owieka?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Hanna Machi\u0144ska: <\/strong>Wielkie by\u0142y nasze oczekiwania. Mieli\u015bmy nadziej\u0119, \u017ce kiedy 13 grudnia rz\u0105d obejmie w\u0142adz\u0119, minister spraw wewn\u0119trznych powie: koniec z wyw\u00f3zkami. A jednak zabrak\u0142o jasnego, stanowczego g\u0142osu ze strony rz\u0105dowej.<\/p>\n\n\n\n

Jak odpowiedzia\u0142y organizacje na rzecz praw cz\u0142owieka? <\/strong><\/p>\n\n\n\n

Wystosowali\u015bmy apel do premiera, w kt\u00f3rym ponad 100 organizacji i setki os\u00f3b indywidualnych za\u017c\u0105da\u0142y zako\u0144czenia wyw\u00f3zek. W \u015bwietle nie tylko prawa mi\u0119dzynarodowego, ale r\u00f3wnie\u017c polskiej konstytucji, jest to instrument nielegalny. Niezale\u017cnie od p\u0142aszczyzny, na kt\u00f3rej chcieliby\u015bmy rozpatrzy\u0107 kwesti\u0119 wyw\u00f3zek: moralnej, politycznej czy prawnej, nie ma uzasadnienia, \u017ceby kontynuowa\u0107 opresyjn\u0105 polityk\u0119 poprzedniego rz\u0105du.<\/p>\n\n\n\n

Czy s\u0142uszne jest stawianie w opozycji prawa cz\u0142owieka i bezpiecze\u0144stwo pa\u0144stwa?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Nie. M\u00f3wi o tym Traktat Funkcjonowaniu UE w art. 78, stanowi\u0105c o obowi\u0105zku przestrzegania zasady non refoulement<\/em> i zapewnienia zgodno\u015bci polityki w dziedzinie azylu z konwencj\u0105 genewsk\u0105, dotycz\u0105c\u0105 statusu uchod\u017ac\u00f3w, jak r\u00f3wnie\u017c innymi traktatami. Karta Praw Podstawowych w art. 19 ustanawia zakaz wydale\u0144 zbiorowych oraz usuwania ludzi na teren pa\u0144stwa, w kt\u00f3rym istnieje ryzyko tortur, kary \u015bmierci, nieludzkiego traktowania. R\u00f3wnie\u017c orzecznictwo Europejskiego Trybuna\u0142u Praw Cz\u0142owieka w wielu wyrokach, w tym dotycz\u0105cych Polski, uznaje, \u017ce wyw\u00f3zki stanowi\u0105 naruszenie Europejskiej konwencji praw cz\u0142owieka.<\/p>\n\n\n\n

Inne traktaty, jak konwencja stambulska, dotycz\u0105ca przemocy wobec kobiet i przemocy domowej, zobowi\u0105zuj\u0105 pa\u0144stwa do przestrzegania zasady non refoulement<\/em>. Wyroki wojew\u00f3dzkich s\u0105d\u00f3w administracyjnych jednoznacznie potwierdzaj\u0105 lini\u0119 orzecznicz\u0105 EKPC oraz wymienione przepisy prawa mi\u0119dzynarodowego. Stosuj\u0105c wyw\u00f3zki, jawnie \u0142amiemy prawo mi\u0119dzynarodowe, bo wyrzucamy ludzi na teren pa\u0144stwa niebezpiecznego, jakim jest Bia\u0142oru\u015b. To jest bestialstwo, pozbawianie ich prawa do procedury przyznania ochrony mi\u0119dzynarodowej.<\/p>\n\n\n\n

Kim w\u0142a\u015bciwie s\u0105 ci ludzie? Sk\u0105d do nas migruj\u0105? <\/strong><\/p>\n\n\n\n

Opr\u00f3cz obywateli Bia\u0142orusi i Rosji, w niewielkim zakresie obywatele Turcji, od 2021 roku lini\u0119 granicy przekraczaj\u0105 obywatele pa\u0144stw afryka\u0144skich, Bliskiego Wschodu, Afganistanu. Pojawiaj\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c Kuba\u0144czycy.<\/p>\n\n\n\n

Minister Duszczyk rozr\u00f3\u017cnia <\/strong>migracje naturalne i nienaturalne<\/strong><\/a>. Za nienaturalny uwa\u017ca fakt, \u017ce na polsko-bia\u0142oruskiej granicy pojawiaj\u0105 si\u0119 osoby z Kuby, Konga, Erytrei czy Somalii. Czy jeste\u015bmy w stanie w tej chwili, w \u015bwiecie zglobalizowanym, stwierdzi\u0107, \u017ce jaka\u015b migracja jest \u201enienaturalna\u201d? <\/strong><\/p>\n\n\n\n

Jest to podzia\u0142 do\u015b\u0107 oryginalny i nieznajduj\u0105cy \u017cadnych podstaw. Nale\u017cy wr\u0119cz powiedzie\u0107, \u017ce migracje jako takie to zjawisko naturalne. Spotykali\u015bmy wraz z Zespo\u0142em Rzecznika Praw Obywatelskich wielu migrant\u00f3w i uchod\u017ac\u00f3w. Tysi\u0105ce stron mo\u017cna zapisa\u0107 o ich dramatycznych losach. Pami\u0119tam kobiet\u0119 z dzieckiem uciekaj\u0105c\u0105 z Konga. Jej m\u0105\u017c zosta\u0142 zamordowany. Czy wobec tego ma podstawy, \u017ceby ucieka\u0107 i chroni\u0107 siebie i dziecko? Czy Syryjczycy, a wielu z nich nosi\u0142o na ciele \u015blady tortur, mieli powody, by szuka\u0107 miejsca bezpiecznego? Czy to jest migracja naturalna czy nienaturalna?<\/p>\n\n\n\n

Jakich jeszcze ludzi spotkali\u015bcie w przygranicznych lasach?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Kobiet\u0119 w ci\u0105\u017cy, kt\u00f3ra ju\u017c w Polsce urodzi\u0142a dziecko, a w mi\u0119dzyczasie by\u0142a czterokrotnie wyrzucana na teren Bia\u0142orusi i szarpana przez bia\u0142oruskich pogranicznik\u00f3w. Za pi\u0105tym razem, kiedy uda\u0142o jej si\u0119 przedrze\u0107 przez druty, zemdla\u0142a. Nie by\u0142o ju\u017c innej mo\u017cliwo\u015bci. Trzeba by\u0142o j\u0105 zabra\u0107 do szpitala, to by\u0142 dziewi\u0105ty miesi\u0105c ci\u0105\u017cy.<\/p>\n\n\n\n

Siedemnastoletni\u0105 dziewczyn\u0119, przedzieraj\u0105c\u0105 si\u0119 przez granic\u0119, uciekaj\u0105c\u0105 przed opresj\u0105 w swoim kraju. Robiono wszystko, by jej tego prawa odm\u00f3wi\u0107, zapewniaj\u0105c, \u017ce je\u015bli dojdzie do Terespola, zostanie wpuszczona. Jej matka przebywa\u0142a w szpitalu w Hajn\u00f3wce. To znaczy, \u017ce musia\u0142aby pokona\u0107 sto kilometr\u00f3w \u2013 dotrze\u0107 do Terespola, przep\u0142yn\u0105\u0107 rzek\u0119. Warto doda\u0107, \u017ce znajdowa\u0142a si\u0119 na terenie Polski, ale po drugiej stronie muru. Rozmawiali\u015bmy p\u00f3\u017an\u0105 grudniow\u0105 noc\u0105. By\u0142a sama w lesie, jej matka le\u017ca\u0142a w szpitalu po stronie polskiej. Nastolatki nie wpuszczono.<\/p>\n\n\n\n

To bez w\u0105tpienia skazanie tej dziewczyny na wiele sytuacji zagra\u017caj\u0105cych \u017cyciu i zdrowiu, na traum\u0119, z kt\u00f3rej leczy\u0107 b\u0119dzie si\u0119 bardzo d\u0142ugo, nawet je\u015bli dostanie si\u0119 do bezpiecznego miejsca. I to jest dzia\u0142anie przedstawiciela pa\u0144stwa.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Dlatego jedyny ratunek to s\u0105dy, kt\u00f3re zaczynaj\u0105 przywo\u0142ywa\u0107 europejskie standardy. Trzy dni przed wyborami razem z przedstawicielami Helsi\u0144skiej Fundacji Praw Cz\u0142owieka mieli\u015bmy spotkania z osobami, kt\u00f3re zarz\u0105dzaj\u0105 granic\u0105, i ostrzegali\u015bmy, \u017ce przyjdzie moment, kiedy ci, kt\u00f3rzy dopuszczaj\u0105 si\u0119 nieludzkiego traktowania, b\u0119d\u0105 za to odpowiadali. W tych dniach prokuratura wszcz\u0119\u0142a post\u0119powanie w sprawie Usnarza. Pojecha\u0142am tam. Mieli\u015bmy list\u0119 os\u00f3b, kt\u00f3re tam by\u0142y, imiona i nazwiska. By\u0142a dziewczyna 15-letnia, by\u0142a ci\u0119\u017cko schorowana kobieta. Pi\u0142y wod\u0119 z bagna. Ch\u0142\u00f3d, g\u0142\u00f3d. A co my zrobili\u015bmy wobec decyzji o zabezpieczeniu Europejskiego Trybuna\u0142u Praw Cz\u0142owieka? Postawili\u015bmy ci\u0119\u017car\u00f3wk\u0119 wyposa\u017con\u0105 w pomoc tak daleko, \u017ceby tej pomocy nie udzieli\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Znowu zacytuj\u0119 ministra Duszczyka: \u201eNo, je\u017celi s\u0105dy b\u0119d\u0105 orzeka\u0107, \u017ce Polska nie mo\u017ce chroni\u0107 w\u0142asnych granic, to nie jestem w stanie tego zrozumie\u0107\u201d.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

B\u0119d\u0105 ponosi\u0107 odpowiedzialno\u015b\u0107 wszyscy funkcjonariusze dzia\u0142aj\u0105cy bezprawnie. S\u0105dy stwierdzaj\u0105 kolejne przypadki nieludzkiego traktowania, naruszania prawa mi\u0119dzynarodowego, szarpania ludzi, kt\u00f3rzy znale\u017ali si\u0119 na terenie Polski.<\/p>\n\n\n\n

Duszczyk zapowiada stopniowe wycofywanie si\u0119 z pushback\u00f3w wraz z wygaszaniem tego szlaku migracyjnego, ale obawiam si\u0119, \u017ce jeszcze d\u0142ugo jego istnienie b\u0119dzie Polsce na r\u0119k\u0119. Debata nad paktem migracyjnym dopiero si\u0119 rozpocz\u0119\u0142a, ustalenia maj\u0105 wej\u015b\u0107 w \u017cycie dopiero w 2027, do tego czasu argumentem Polski na rzecz nieprzyj\u0119cia \u201eani jednego migranta z paktu\u201d jest uchod\u017astwo z Ukrainy i presja na polsko-bia\u0142orusk\u0105 granic\u0119. Prawa cz\u0142owieka i wyroki s\u0105d\u00f3w mog\u0105 i\u015b\u0107 w poprzek oczekiwa\u0144 politycznych, kt\u00f3re s\u0105 po prostu inne. Ta sytuacja jest wykorzystywana do budowania strategii mi\u0119dzynarodowej Polski w sprawie migracji.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Warto wskaza\u0107 przyk\u0142ad Mi\u0119dzyresortowego Zespo\u0142u do spraw przywracania praworz\u0105dno\u015bci. W Ministerstwie Sprawiedliwo\u015bci obecny jest g\u0142os spo\u0142ecze\u0144stwa obywatelskiego. W sejmie tocz\u0105 si\u0119 rozmowy z udzia\u0142em organizacji pozarz\u0105dowych. Minister Duszczyk powinien mie\u0107 mocne wsparcie w aktywistach i aktywistkach. Uwa\u017cam, \u017ce dialog z rz\u0105dem jest niezwykle wa\u017cny. Chcemy pom\u00f3c ministrowi Duszczykowi w wypracowaniu nowych rozwi\u0105za\u0144. Ale warunkiem podstawowym jest jasna deklaracja ministra spraw wewn\u0119trznych i administracji o likwidacji wyw\u00f3zek.<\/p>\n\n\n\n

Mo\u017ce minister realizuje jedynie polityk\u0119 Unii Europejskiej? Czy jednak nie ma jednej polityki europejskiej, kt\u00f3ra dopiero si\u0119 tworzy, i polskie do\u015bwiadczenia s\u0105 jej cz\u0119\u015bci\u0105?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Polityka UE to nie jest projekt doskona\u0142y. Po latach negocjacji przyj\u0119ty zosta\u0142 nowy pakt o migracji i azylu. Ma\u0142o s\u0142yszalny jest g\u0142os przedstawicieli komisji w sprawach dotycz\u0105cych wyw\u00f3zek. Ten proceder ma miejsce w wielu pa\u0144stwach. Komisja nie wdra\u017ca post\u0119powa\u0144 przeciwko nim. Dziwne jest jej milczenie w sprawie naruszenia przepis\u00f3w Natura 2000 na granicy polsko-bia\u0142oruskiej. Chodzi o Puszcz\u0119 Bia\u0142owiesk\u0105, o kt\u00f3r\u0105 upominali si\u0119 naukowcy z ca\u0142ej Europy. Nielegalno\u015b\u0107 pushback\u00f3w stwierdzi\u0142a Komisarz NZ ds. Praw Cz\u0142owieka Dunja Mijatovi\u0107, kt\u00f3ra przygotowywa\u0142a rekomendacj\u0119 w tej sprawie.<\/p>\n\n\n\n

Komisja obejrza\u0142a w\u0142a\u015bciwie wszystkie takie newralgiczne miejsca w Polsce<\/a>, w Litwie, a tak\u017ce w innych pa\u0144stwach, kt\u00f3re stosuj\u0105 pushbacki \u2013 na W\u0119grzech, w Serbii. Europejski Komitet ds. Zapobiegania Torturom (CPT) uzna\u0142 jednoznacznie nielegalno\u015b\u0107 wyw\u00f3zek. Jest wi\u0119c jasny standard europejski, kt\u00f3ry powinien by\u0107 wdra\u017cany przez Polsk\u0119 i inne kraje. Do zmiany prawa i likwidacji pushback\u00f3w nawo\u0142uje specjalny sprawozdawca ONZ ds. praw migrant\u00f3w Felipe Gonz\u00e1lez Morales w swoim sprawozdaniu po wizytacji w Polsce i Bia\u0142orusi.<\/p>\n\n\n\n

A co z polskim spo\u0142ecze\u0144stwem i jego podej\u015bciem do kwestii migracji? <\/strong><\/p>\n\n\n\n

Rz\u0105d znajduje si\u0119 mi\u0119dzy tym, co wprowadza Unia do prawa i polityki migracyjnej, znacznie dalej id\u0105cym standardem post\u0119powa\u0144 Rady Europy wobec migrant\u00f3w, a presj\u0105 obywateli. Z jednej strony mamy coraz wi\u0119kszy sprzeciw wobec migracji w spo\u0142ecze\u0144stwie, z drugiej g\u0142os \u015brodowisk aktywistycznych, opowiadaj\u0105cych si\u0119 za humanitarnym post\u0119powaniem wobec migrant\u00f3w. Oczywi\u015bcie znacznie wi\u0119ksz\u0105 akceptacj\u0119 wykazuje si\u0119 wobec obywateli Ukrainy, kt\u00f3rych poziom integracji w spo\u0142ecze\u0144stwie polskim jest wysoki.<\/p>\n\n\n\n

Wiele by\u0142o bada\u0144, zlecanych przez r\u00f3\u017cne media, na temat poziomu akceptacji dla uchod\u017ac\u00f3w, migrant\u00f3w. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce przede wszystkim ludzie w wieku powy\u017cej 60. roku \u017cycia, o niskim kapitale edukacyjnym, z ma\u0142ych miejscowo\u015bci, s\u0105 w wi\u0119kszym stopniu przeciwni nap\u0142ywowi obcych ani\u017celi m\u0142odsze pokolenia i mieszka\u0144cy wi\u0119kszych miast. Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107 r\u00f3wnie\u017c o ksenofobicznej propagandzie ostatnich o\u015bmiu lat. Zbyt cz\u0119sto w Polsce demonstrowano ogromn\u0105 niech\u0119\u0107 wobec obcych, zw\u0142aszcza pochodz\u0105cych z kraj\u00f3w afryka\u0144skich, a polityka wyw\u00f3zek zyska\u0142a aprobat\u0119 ponad 50 proc. obywateli i obywatelek. Dlatego konieczne jest podj\u0119cie dzia\u0142a\u0144 edukacyjnych, przede wszystkim w mediach.<\/p>\n\n\n\n

Czy jednak jeste\u015bmy w tej niech\u0119ci odosobnieni w Europie? <\/strong><\/p>\n\n\n\n

Nie jeste\u015bmy odosobnieni, ale je\u015bli po\u0142owa obywateli polskich popiera ograniczenia dotycz\u0105ce migracji z pa\u0144stw afryka\u0144skich, to niew\u0105tpliwie mamy problem. Widzimy coraz wi\u0119ksz\u0105 niech\u0119\u0107 w\u015br\u00f3d spo\u0142ecze\u0144stw Holandii, Niemiec, Szwecji. W Polsce musimy jednak dostrzec problemy demograficzne i uzna\u0107 potrzeb\u0119 zwi\u0119kszenia nap\u0142ywu migrant\u00f3w. Do tego potrzebna jest w\u0142a\u015bciwa polityka migracyjna i zmiana postaw spo\u0142ecznych.<\/p>\n\n\n\n

Wydaje si\u0119, \u017ce polscy politycy rzeczywi\u015bcie uznaj\u0105, \u017ce spo\u0142ecze\u0144stwo jest populistyczne i rasistowskie i pod ten obraz kroj\u0105 swoj\u0105 polityk\u0119 migracyjn\u0105. Ale wysz\u0142y ostatnio dwa <\/strong>badania, w tym Fundacji More in Common,<\/strong><\/a> pokazuj\u0105ce, \u017ce wcale tak \u017ale z polskim spo\u0142ecze\u0144stwem nie jest. \u017be r\u00f3wnie\u017c w mniejszych o\u015brodkach jest otwarto\u015b\u0107 na przybyszy, jest zrozumienie, \u017ce proces migracji po prostu jest. <\/strong><\/p>\n\n\n\n

Czas najwy\u017cszy, by rz\u0105d zacz\u0105\u0142 wp\u0142ywa\u0107 na postawy, pokazywa\u0107, \u017ce ci ludzie przyje\u017cd\u017caj\u0105 i mog\u0105 bardzo wiele dobrego przynie\u015b\u0107 Polsce. Kiedy\u015b jedna z ekspertek ameryka\u0144skich powiedzia\u0142a: przygotujcie si\u0119 na to, \u017ce w pewnym momencie twarz Polki to nie b\u0119dzie twarz bia\u0142a. My mentalnie, jako spo\u0142ecze\u0144stwo, nie jeste\u015bmy na to przygotowani.<\/p>\n\n\n\n

Co innego uchod\u017acy z Ukrainy, co innego z Konga?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Pami\u0119tam wstrz\u0105saj\u0105ce spotkanie w Senacie, organizowane przez marsza\u0142ka Grodzkiego w ramach projektu Gadka Senacka. To by\u0142o spotkanie m\u0142odzie\u017cy polskiej i ukrai\u0144skiej. By\u0142am zachwycona, bo osoby z Ukrainy m\u00f3wi\u0142y, jak cudownie zosta\u0142y przyj\u0119te w szkole. Wtem wsta\u0142a m\u0142oda dziewczyna o ciemnej sk\u00f3rze i zacz\u0119\u0142a p\u0142aka\u0107. Powiedzia\u0142a, \u017ce takiej opresji, jakiej doznaje na polskiej ulicy, nigdy nie do\u015bwiadczy\u0142a w Ukrainie. Takich przyk\u0142ad\u00f3w jest znacznie wi\u0119cej i na tym rz\u0105d powinien si\u0119 skupi\u0107, buduj\u0105c otwarte spo\u0142ecze\u0144stwo. Jestem g\u0142\u0119boko przekonana, \u017ce Ministerstwo Edukacji podejmie tego typu dzia\u0142ania. Bo \u017caden mur, \u017cadne druty, \u017cadne zasieki nie powstrzymaj\u0105 migracji. Jest ona naturalnym zjawiskiem na ca\u0142ym \u015bwiecie. Czy my nie uciekali\u015bmy z Polski, nie przedzierali\u015bmy si\u0119 przez bagna i nie spotykali\u015bmy si\u0119 z pomoc\u0105 kraj\u00f3w zachodnich? Oferowano nam prac\u0119, szko\u0142y, mieszkania. Dzisiaj, gdyby nie spo\u0142ecze\u0144stwo obywatelskie, gdyby nie aktywi\u015bci i aktywistki na granicy, to ci ludzie byliby rzuceni w przestrze\u0144 bez \u017cadnej pomocy.<\/p>\n\n\n\n

Aktywi\u015bci nie tylko ratuj\u0105 \u017cycie, ale dbaj\u0105 o to, by migranci i uchod\u017acy mogli odnale\u017a\u0107 swoje miejsce w Polsce. A to trudne, kiedy Polska kojarzy im si\u0119 z drutami, paralizatorami.<\/p>\n\n\n\n

Czasem to zaledwie zaniedbanie, jak niech\u0119\u0107 do wyj\u015bcia z samochodu i sprawdzenia lokalizacji, w <\/strong>kt\u00f3rej znajdowa\u0142a si\u0119 umieraj\u0105ca dziewczyna<\/strong><\/a>, Mahlet Kassa.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Jak nazwa\u0107 s\u0142u\u017cby pa\u0144stwa, kt\u00f3re pozwoli\u0142y umrze\u0107 Mahlet Kassie? Jej uratowanie by\u0142o w zasi\u0119gu r\u0119ki, ale funkcjonariusze woleli wyrzuci\u0107, wypchn\u0105\u0107 za lini\u0119 granicy m\u0142odych ludzi, kt\u00f3rzy z Mahlet podr\u00f3\u017cowali, kt\u00f3rzy chcieli j\u0105 ratowa\u0107 i wiedzieli, gdzie si\u0119 znajduje. To barbarzy\u0144stwo.<\/p>\n\n\n\n

Czy Polacy mog\u0105 si\u0119 czu\u0107 bezpiecznie? Rz\u0105d, teraz ju\u017c kolejny, chce zbudowa\u0107 przekonanie, \u017ce jak ogrodzimy si\u0119 wy\u017cszym murem, to nic nam nie zagrozi. Tymczasem na ten \u201epoligon\u201d, \u201eAfganistan\u201d \u2013 jak powiedzia\u0142 szef BBN Jacek Siewiera \u2013 zwo\u017ceni s\u0105 funkcjonariusze wszystkich s\u0142u\u017cb z ca\u0142ej Polski i tam \u0107wicz\u0105 si\u0119 w bezwzgl\u0119dno\u015bci wobec cywili. A potem wracaj\u0105 do swoich miast. Mo\u017cna tylko snu\u0107 domys\u0142y na temat tego, jak b\u0119d\u0105 si\u0119 zachowywa\u0107 po takim treningu.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Nale\u017c\u0119 do pokolenia powojennego, ale od rodzic\u00f3w znam przekazy o tym, co dzia\u0142o si\u0119 w lasach, w kt\u00f3rych ukrywali si\u0119 \u017bydzi, i przypominam sobie scen\u0119, kiedy zobaczyli\u015bmy dw\u00f3ch m\u0142odych m\u0119\u017cczyzn, Syryjczyk\u00f3w. Jeden nauczyciel j\u0119zyka angielskiego, drugi informatyk. Upodleni do granic niewyobra\u017calnych, przykryci li\u015b\u0107mi. Rzucili si\u0119 w naszym kierunku, chcieli ca\u0142owa\u0107 nasze buty. Takie obrazy zostaj\u0105 w pami\u0119ci.<\/p>\n\n\n\n

Pami\u0119tam te\u017c sytuacj\u0119, kiedy widzieli\u015bmy, \u017ce w lesie s\u0105 ukryci ludzie. Zaraz za nami sz\u0142o wojsko i WOT, wi\u0119c zastanawiali\u015bmy si\u0119, jak to zrobi\u0107, \u017ceby\u015bmy to my najpierw do tych ludzi dotarli. Bo WOT od razu by ich wyrzuci\u0142, a nasza obecno\u015b\u0107 by\u0142a gwarancj\u0105, \u017ce b\u0119d\u0105 mogli stara\u0107 si\u0119 o ochron\u0119 mi\u0119dzynarodow\u0105. Pami\u0119tam, \u017ce podzielili\u015bmy si\u0119 na grupy, \u017ceby tylko nie da\u0107 sygna\u0142u, w kt\u00f3r\u0105 stron\u0119 idziemy. To by\u0142o jak jakie\u015b gry i zabawy wojenne. A przecie\u017c nie chcieli\u015bmy tych ludzi ukry\u0107 czy gdzie\u015b przetransportowa\u0107. Chcieli\u015bmy, by zostali poddani legalnej procedurze.<\/p>\n\n\n\n

Zosta\u0142a zatrzymana nawet delegacja, w kt\u00f3rej by\u0142a Dunja Mijatovi\u0107. Komendant okaza\u0142 si\u0119 najwy\u017csz\u0105 w\u0142adz\u0105.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Komendant ze stolicy postanowi\u0142 sprawdzi\u0107, czy Mijatovi\u0107 i mnie nie ma na \u201eczarnej li\u015bcie\u201d. Jeden z \u017co\u0142nierzy przystawi\u0142 mi do twarzy kamer\u0119, nagrywa\u0142 i \u015bmia\u0142 si\u0119. Je\u017celi tak si\u0119 zachowywa\u0142 wobec nas, to jak potraktuje innych obywateli, np. w czasie strajku, demonstracji? M\u00f3wi\u0142am funkcjonariuszom: prosz\u0119 pa\u0144stwa, przecie\u017c wy \u0142amiecie prawo mi\u0119dzynarodowe. \u0141amiecie europejsk\u0105 konwencj\u0119. A oni na to: w lesie, prosz\u0119 pani, prawo mi\u0119dzynarodowe nie dzia\u0142a i nie mamy tu Europejskiej konwencji praw cz\u0142owieka.<\/p>\n\n\n\n

Obserwowali\u015bmy te\u017c zmian\u0119, bo ci funkcjonariusze na pocz\u0105tku mieli w sobie wsp\u00f3\u0142czucie. Pewnego razu jeden z oficer\u00f3w powiedzia\u0142 mi: wczoraj wr\u00f3ci\u0142em do domu w japonkach, bo odda\u0142em swoje buty. Oddawali wszystko, gromadzili ubrania, zabawki. Pami\u0119tam te\u017c s\u0142ynn\u0105 histori\u0119 rodziny z pi\u0119ciorgiem dzieci, kt\u00f3rych matka zmar\u0142a. Rozmawia\u0142am z funkcjonariuszami i komendant plac\u00f3wki m\u00f3wi: powinienem ich zamkn\u0105\u0107 na dole w piwnicy, gdzie by\u0142o miejsce dla tych, kt\u00f3rzy nielegalnie przekraczali. Ale nie mog\u0142em, wi\u0119c zorganizowa\u0142em dla niech miejsce w sali konferencyjnej, dodatkowe posi\u0142ki.<\/p>\n\n\n\n

Mieszka\u0144cy teren\u00f3w przygranicznych ju\u017c kolejny rok \u017cyj\u0105 w atmosferze swawoli policyjnej i wojskowej. Wojskowe samochody nie przestrzegaj\u0105 ogranicze\u0144 pr\u0119dko\u015bci, zabijaj\u0105 \u017cubry, niszcz\u0105 nawierzchni\u0119 dr\u00f3g. <\/strong><\/p>\n\n\n\n

Chcieli\u015bmy porozmawia\u0107 z mieszka\u0144cami Bia\u0142owie\u017cy, ale miasto by\u0142o puste. Ludzie w domach, szwendaj\u0105ce si\u0119 psy, rozjechane drogi, mundury. Zapukali\u015bmy do niedu\u017cego domku. Chcieli\u015bmy porozmawia\u0107. M\u00f3wimy, \u017ce jeste\u015bmy z Biura Rzecznika Praw Obywatelskich, ale nikt nam nie otworzy\u0142. Ludzie si\u0119 boj\u0105, s\u0105 nieufni. Bardzo wsp\u00f3\u0142czuj\u0119 mieszka\u0144com tych teren\u00f3w. Na ich oczach rozjechano Polsk\u0119. Kawa\u0142ek najpi\u0119kniejszej Polski. Biznes, kt\u00f3ry mieli \u2013 kawiarnie, restauracje, agroturystyk\u0119 \u2013 stoi pusty.<\/p>\n\n\n\n

Polska powinna by\u0107 \u015bwiadoma tego, co si\u0119 dzieje, kiedy wyst\u0119puj\u0105 d\u0142ugotrwa\u0142e, systemowe nier\u00f3wno\u015bci. Polityka migracyjna, kt\u00f3rej elementem jest fizyczne i psychiczne okaleczanie ludzi, takie nier\u00f3wno\u015bci buduje. Jak przekona\u0107 polityk\u00f3w do zmiany kursu?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Brakuje jasnego komunikatu, jakie rz\u0105d ma propozycje rozwi\u0105za\u0144 i jakie proponuje \u015bcie\u017cki dochodzenia do nich. Wiem, \u017ce polityk\u0119 migracyjn\u0105 trudno zaprojektowa\u0107 w ci\u0105gu miesi\u0105ca, ale kierunki mo\u017cna ju\u017c wyznaczy\u0107. Bez tego pozostaniemy w chaosie, a ci\u0119\u017car dzia\u0142a\u0144 spoczywa\u0107 b\u0119dzie na barkach ludzi zamieszkuj\u0105cych miejscowo\u015bci przygraniczne, aktywistkach, organizacjach pozarz\u0105dowych. A nam potrzebne jest pa\u0144stwo i jego instytucje, kt\u00f3re dokonaj\u0105 nowego otwarcia w polityce migracyjnej i kt\u00f3re jednoznacznie odcina\u0107 si\u0119 b\u0119d\u0105 od opresyjnych metod stosowanych na granicy. Oczekujemy na deklaracj\u0119 rz\u0105du, kt\u00f3ry dokona zmian w prawie i kt\u00f3ry jednoznacznie zadeklaruje zakaz stosowania pushback\u00f3w. Chcieliby\u015bmy, by si\u0142\u0105 instytucji pa\u0144stwa by\u0142o prawo w pe\u0142ni respektuj\u0105ce przepisy mi\u0119dzynarodowe oraz polsk\u0105 konstytucj\u0119.<\/p>\n\n\n\n

**<\/p>\n\n\n\n

Hanna Machi\u0144ska<\/strong>\u00a0\u2013 prawniczka i nauczycielka akademicka, doktora nauk prawnych. W latach 1991\u20132017 dyrektorka Biura Rady Europy w Warszawie, w latach 2017\u20132022 zast\u0119pczyni Rzecznika Praw Obywatelskich.<\/p>\n\n\n\n

– Katarzyna Przyborska<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Kiedy\u015b jedna z ekspertek ameryka\u0144skich powiedzia\u0142a: przygotujcie si\u0119 na to, \u017ce w pewnym momencie twarz Polki to nie b\u0119dzie twarz bia\u0142a. My mentalnie, jako spo\u0142ecze\u0144stwo, nie jeste\u015bmy na to przygotowani \u2013 o migracji na terytorium Polski rozmawiamy z dr Hann\u0105 Machi\u0144sk\u0105.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":26655,"parent":0,"template":"","tags":[],"displeu_category":[],"class_list":["post-26654","article","type-article","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/archive.displayeurope.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/article\/26654","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/archive.displayeurope.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/article"}],"about":[{"href":"https:\/\/archive.displayeurope.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/article"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/archive.displayeurope.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/archive.displayeurope.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/26655"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/archive.displayeurope.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=26654"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/archive.displayeurope.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=26654"},{"taxonomy":"displeu_category","embeddable":true,"href":"https:\/\/archive.displayeurope.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/displeu_category?post=26654"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}