\u2013 Nie mo\u017cecie zrobi\u0107 wszystkiego! \u2013 krzycza\u0142 aktywista przemawiaj\u0105cy z trybuny, kieruj\u0105c swoje s\u0142owa do rz\u0105du premiera Roberta Ficy, kt\u00f3ry stoj\u0105c na czele lewicowo-narodowej, populistycznej partii SMER, demolowa\u0142 w\u0142a\u015bnie ca\u0142y system przemian, jakie pod has\u0142em \u201eZa sprawiedliw\u0105 S\u0142owacj\u0119\u201d wprowadzono po\u00a0zab\u00f3jstwie dziennikarza \u015bledczego Jana Kuciaka<\/a>. \u2013 Nie uda wam si\u0119 wci\u0105gni\u0119cie S\u0142owacji z powrotem w korupcyjne bagno!<\/p>\n\n\n\n Zgromadzeni bili brawo i krzyczeli to samo. Wygl\u0105da jednak na to, \u017ce wykl\u0119ty, wydawa\u0142oby si\u0119, na polityczne wieki Fico, kt\u00f3ry po czterech latach z hukiem powr\u00f3ci\u0142 do w\u0142adzy, mo\u017ce zrobi\u0107 wszystko, co zechce. Chce, na przyk\u0142ad, zapewni\u0107 sobie i swoim partyjnym kolegom brak odpowiedzialno\u015bci za przest\u0119pstwa z czas\u00f3w swoich poprzednich rz\u0105d\u00f3w, o kt\u00f3re si\u0119 go oskar\u017ca? A prosz\u0119 bardzo.<\/p>\n\n\n\n Jeszcze w lutym doprowadzi\u0142 do przeg\u0142osowania przez parlament nowelizacji Kodeksu karnego, kt\u00f3ra likwiduje tzw. Prokuratur\u0119 Specjaln\u0105, jednostk\u0119 powo\u0142an\u0105 specjalnie po to, by zajmowa\u0142a si\u0119 sprawami korupcji w\u015br\u00f3d najwa\u017cniejszych polityk\u00f3w w pa\u0144stwie, a tak\u017ce w instytucjach trudno kontrolowalnych, takich jak policja czy s\u0105dy. Prokuratura Specjalna zajmowa\u0142a si\u0119 zreszt\u0105 spraw\u0105 samego Ficy, dotycz\u0105c\u0105 stworzenia na szczytach s\u0142owackiej w\u0142adzy zorganizowanej grupy przest\u0119pczej.<\/p>\n\n\n\n Doda\u0107 warto, \u017ce prokurator generalny Maro\u0161 \u017dilinka umorzy\u0142 to post\u0119powanie w okoliczno\u015bciach wzbudzaj\u0105cych, delikatnie m\u00f3wi\u0105c, uzasadnione w\u0105tpliwo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Daniel Lip\u0161ic, dotychczasowy szef Prokuratury Specjalnej, na darmo przekonywa\u0142, \u017ce skuteczno\u015b\u0107 kierowanej przeze\u0144 instytucji wynosi ponad 90 proc. Na darmo opozycyjni pos\u0142owie zbojkotowali g\u0142osowanie. Nowelizacja przesz\u0142a. I to procedowana w trybie przyspieszonym.<\/p>\n\n\n\n Pytam Tom\u00e1\u0161a Val\u00e1\u0161ka, by\u0142ego ambasadora S\u0142owacji przy NATO i by\u0142ego szefa Carnegie Europe, a obecnie wiceszefa Progresywnej S\u0142owacji \u2013 najwi\u0119kszej opozycyjnej partii \u2013 jak to mo\u017cliwe, \u017ce wyborcy SMER-u s\u0105 w stanie zaakceptowa\u0107 tak ewidentne i wulgarne zapewnianie sobie bezkarno\u015bci przez polityk\u00f3w. Tym bardziej \u017ce jedn\u0105 z pierwszych decyzji nowego rz\u0105du by\u0142o podniesienie w\u0142asnych pensji<\/a>. I to niebagatelne, bo od 9 tys. euro dla ka\u017cdego ministra, 10 tys. dla wicepremiera i jeszcze wi\u0119cej dla premiera.<\/p>\n\n\n\n Nied\u0142ugo p\u00f3\u017aniej, w styczniu 2024 roku, premier Fico kupi\u0142 sobie w Bratys\u0142awie (od cz\u0142onka w\u0142asnej partii) apartament o warto\u015bci miliona euro, nie kwapi\u0105c si\u0119 do wyja\u015bniania, w jaki spos\u00f3b zap\u0142aci\u0142 za te luksusy. W 2021 roku okradziono jego kancelari\u0119<\/a> w Bratys\u0142awie, znikn\u0119\u0142o 50 tysi\u0119cy euro. W ujawnionych przez pras\u0119 nagraniach Fico opowiada, \u017ce nie zg\u0142osi\u0142 tego na policj\u0119, bowiem nie chcia\u0142 t\u0142umaczy\u0107, sk\u0105d ma tyle pieni\u0119dzy.<\/p>\n\n\n\n Opozycja i ludzie j\u0105 popieraj\u0105cy protestowali przeciwko nowelizacji Kodeksu karnego. A co na to wszystko wyborcy SMER? \u2013 Wed\u0142ug sonda\u017cy nawet 70 proc. z nich tego nie popiera \u2013 m\u00f3wi Val\u00e1\u0161ek. \u2013 Ale politycy przeg\u0142osowali zmiany bez wzgl\u0119du na wszystko. Kalkulacja jest taka, \u017ceby zrobi\u0107 to szybko, na pocz\u0105tku kadencji. Do wybor\u00f3w parlamentarnych daleko, trzy i p\u00f3\u0142 roku. Za p\u00f3\u0142 roku wszyscy zd\u0105\u017c\u0105 zapomnie\u0107. Zreszt\u0105 nawet obecnie, mimo niewielkiego poparcia dla poszczeg\u00f3lnych decyzji, SMER spad\u0142 w sonda\u017cach zaledwie o jeden czy dwa punkty procentowe.<\/p>\n\n\n\n SMER w kampanii nie ukrywa\u0142, co zamierza zrobi\u0107, nikt nie by\u0142 zaskoczony. Jak uzasadnia\u0142 swoje plany? \u2013 Powtarzali, \u017ce za poprzedniego rz\u0105du dochodzi\u0142o do narusze\u0144. \u017be dziesi\u0105tki os\u00f3b zosta\u0142o fa\u0142szywie oskar\u017conych, bez \u017cadnych dowod\u00f3w winy. Zdarza\u0142y si\u0119, owszem, orzeczenia s\u0105d\u00f3w, kt\u00f3re by\u0142y zaskar\u017cane, ale mia\u0142y g\u0142\u00f3wnie natur\u0119 proceduraln\u0105. M\u00f3wili, \u017ce oskar\u017ceni nie mieli wystarczaj\u0105cego dost\u0119pu do w\u0142asnych prawnik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Cz\u0142owiek, kt\u00f3ry w Liptowskim Mikulaszu wyzywa\u0142 protestuj\u0105cych przeciwko Ficy i \u2013 co prawda z bezpiecznej odleg\u0142o\u015bci \u2013 pokrzykiwa\u0142, \u017ce opozycjoni\u015bci s\u0105 \u201eameryka\u0144skimi agentami\u201d, i kt\u00f3ry nie chcia\u0142 mi si\u0119 przedstawi\u0107, udzieli\u0142 prostszej odpowiedzi.<\/p>\n\n\n\n \u2013 Ka\u017cda w\u0142adza kradnie, a Fico przynajmniej nie udaje, \u017ce jest skromny i \u017ce niczego nie robi dla pieni\u0119dzy \u2013 odpowiedzia\u0142. \u2013 Co we\u017amie, to we\u017amie, ale reszta pieni\u0119dzy zostanie w kraju. Dla S\u0142owak\u00f3w, a nie dla \u017byd\u00f3w z Ameryki.<\/p>\n\n\n\n Okej, w ten spos\u00f3b rozwi\u0105zuje si\u0119 odwieczny problem podkre\u015blany przez populist\u00f3w, kt\u00f3remu na imi\u0119 \u201ewszyscy politycy kradn\u0105\u201d, ale w jaki spos\u00f3b Fico trafia \u2013 a jako\u015b przecie\u017c trafia \u2013 do tych 70 proc. wyborc\u00f3w, kt\u00f3rzy nie zgadzaj\u0105 si\u0119 z takim stawianiem sprawy?<\/p>\n\n\n\n Rozmawiaj\u0105c z Val\u00e1\u0161kiem, zastanawiam si\u0119, czy za bufor nie mia\u0142a tu robi\u0107 mi\u0119ksza partia G\u0142os \u2013 Socjalna Demokracja by\u0142ego premiera Petera Pellegriniego, kt\u00f3r\u0105 za\u0142o\u017cy\u0142 po hucznym odsuni\u0119ciu SMER-u od w\u0142adzy cztery i p\u00f3\u0142 roku temu, po wstrz\u0105sie spo\u0142ecznym, jakim by\u0142a \u015bmier\u0107 tropi\u0105cego korupcj\u0119 na wysokich szczeblach w\u0142adzy Kuciaka i fali protest\u00f3w. Po wyborach w 2023 roku Pellegrini wszed\u0142, razem z nacjonalistami starej daty ze S\u0142owackiej Partii Narodowej, w koalicj\u0119 ze SMER-em. Jest na tyle wyra\u017anym faworytem w marcowych wyborach prezydenckich, \u017ce w\u0142a\u015bciwie mo\u017cna z g\u00f3ry zak\u0142ada\u0107 jego zwyci\u0119stwo.<\/p>\n\n\n\n \u2013 Pellegriniemu podskoczy\u0142o poparcie w por\u00f3wnaniu do dnia wybor\u00f3w sprzed czterech miesi\u0119cy, ale my [Progresywna S\u0142owacja \u2013 przyp. red.] te\u017c poszli\u015bmy w g\u00f3r\u0119, mimo \u017ce innym partiom opozycyjnym poparcie spad\u0142o \u2013 m\u00f3wi Val\u00e1\u0161ek.<\/p>\n\n\n\n \u2013 Czy wszystko, co S\u0142owacja zyska\u0142a dzi\u0119ki ruchowi antykorupcyjnemu, kt\u00f3ry zainicjowa\u0142a \u015bmier\u0107 Kuciaka, zosta\u0142o stracone? \u2013 pytam. \u2013 Nie wszystko. Zapad\u0142y przecie\u017c wyroki, ludzie przebywaj\u0105 w wi\u0119zieniach. Niekt\u00f3re z tych wyrok\u00f3w mog\u0105 zosta\u0107 skr\u00f3cone, ale nie cofni\u0119te. Wiemy dzi\u015b znacznie wi\u0119cej na temat tego, co dzia\u0142o si\u0119 podczas rz\u0105d\u00f3w SMER-u i korupcyjnego systemu, kt\u00f3ry budowa\u0142a ta formacja. Sprawy, kt\u00f3rymi zajmowa\u0142a si\u0119 Prokuratura Specjalna, zostan\u0105 teraz rozdzielone pomi\u0119dzy inne prokuratury. Nie powiedzia\u0142bym wi\u0119c, \u017ce wszystko stracone, ale na pewno trudniej b\u0119dzie postawi\u0107 przed s\u0105dem osoby, kt\u00f3re by\u0142y zamieszane w korupcj\u0119 za czas\u00f3w Ficy.<\/p>\n\n\n\n Komisja Europejska wyra\u017ca oczywi\u015bcie zaniepokojenie zmianami, jakie wprowadza w \u017cycie rz\u0105d Ficy. Jej niepok\u00f3j budzi te\u017c to, co wielu okre\u015bla jako prorosyjski zwrot w polityce mi\u0119dzynarodowej, uprawiany przez partie wchodz\u0105ce w sk\u0142ad rz\u0105dz\u0105cej koalicji.<\/p>\n\n\n\n Sam premier Fico twierdzi, \u017ce Ukraina \u201enie jest w pe\u0142ni suwerennym krajem\u201d, bo jest \u201ew pe\u0142ni zale\u017cna od USA\u201d, za\u015b przyczyn\u0105 rosyjskiej inwazji by\u0142o \u201eszale\u0144stwo\u201d cz\u0119\u015bci Ukrai\u0144c\u00f3w. Domaga si\u0119 tak\u017ce zaprzestania \u201efa\u0142szywej demonizacji\u201d W\u0142adimira Putina. Andrej Danko, wiceprzewodnicz\u0105cy s\u0142owackiego parlamentu, uwa\u017ca, \u017ce to nie Rosja jest agresorem, broni jedynie swoich interes\u00f3w, i \u017ce \u201eRosjanie przyszli na te tereny w poczuciu, \u017ce pomagaj\u0105 swojej nacji\u201d.<\/p>\n\n\n\n \u013dubo\u0161 Blaha, wiceprzewodnicz\u0105cy parlamentu ze SMER-u, a jednocze\u015bnie alt-leftowy filozof i wyk\u0142adowca, na swoim profilu na Telegramie regularnie publikuje prokremlowskie i antyukrai\u0144skie tre\u015bci. Co rusz pr\u00f3buje tworzy\u0107 wok\u00f3\u0142 siebie atmosfer\u0119 skandalu. W mediach zaistnia\u0142 m.in. tym, \u017ce portret prezydentki Zuzany \u010caputovej<\/a> (nazywanej przez Fica \u201eameryka\u0144sk\u0105 agentk\u0105\u201d) w swojej kancelarii parlamentarnej zamieni\u0142 na portret Che Guevary, oraz tym, \u017ce udzieli\u0142 wywiadu dziennikarzowi rosyjskiej telewizji pa\u0144stwowej Rossija1, w kt\u00f3rym popiera\u0142 antyunijne i antyukrai\u0144skie slogany pojawiaj\u0105ce si\u0119 na protestach s\u0142owackich rolnik\u00f3w (ich narracja w du\u017cym stopniu pokrywa si\u0119 z narracj\u0105 protestuj\u0105cych w Polsce). W tym samym wywiadzie wychwala\u0142 czasy, kiedy S\u0142owacja mog\u0142a kupowa\u0107 \u201etani gaz z Rosji\u201d, a nie, jak obecnie, \u201edrogi gaz z Ameryki\u201d.<\/p>\n\n\n\n Blaha jest r\u00f3wnie\u017c jedn\u0105 z os\u00f3b, kt\u00f3re wpychaj\u0105 populistyczno-lewicowy SMER, do\u015b\u0107 tradycyjn\u0105 dla transformacyjnej Europy \u015arodkowej i Wschodniej kleptokratyczn\u0105 parti\u0119 w\u0142adzy, w o wiele bardziej seksowne, przynajmniej w niekt\u00f3rych \u015brodowiskach, ramki wspieraj\u0105cego lewicowych (a czasem i prawicowych) populist\u00f3w alt-leftu. Ze SMER-em zdaje si\u0119 sympatyzowa\u0107 (s\u0105dz\u0105c chocia\u017cby po wpisach w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych) te\u017c przynajmniej cz\u0119\u015b\u0107 redakcji polskiego lewicowego \u201eNowego Obywatela\u201d, cho\u0107 akurat w sprawie wojny w Ukrainie radykalnie si\u0119 z nim nie zgadzaj\u0105.<\/p>\n\n\n\n Blaha interpretuje rosyjsko-ukrai\u0144ski konflikt w kontek\u015bcie \u201ewalki s\u0142abiej rozwini\u0119tych peryferii z wykorzystuj\u0105cym je centrum\u201d, lecz niespecjalnie te zagadnienia niuansuje, zdaj\u0105c si\u0119 nie dostrzega\u0107 ani r\u00f3\u017cnicy w jako\u015bci i atrakcyjno\u015bci rosyjskiej i zachodniej demokracji, ani samodzielnych wybor\u00f3w kraj\u00f3w maj\u0105cych si\u0119 znale\u017a\u0107 w tej czy innej strefie wp\u0142yw\u00f3w. Na przyk\u0142ad 19 marca 2024 roku dzi\u0119kowa\u0142 na Telegramie \u201ereprezentuj\u0105cym S\u0142owacj\u0119 odwa\u017cnym, m\u0142odym ludziom, antyfaszystom mi\u0142uj\u0105cym pok\u00f3j\u201d, bior\u0105cym udzia\u0142 w tegorocznym \u015awiatowym Festiwalu M\u0142odzie\u017cy i Student\u00f3w w Soczi, kt\u00f3rych \u201eodwiedzili prezydent Putin i minister \u0141awrow\u201d, a krytykuj\u0105cych ich za to cz\u0142onk\u00f3w Progresywnej S\u0142owacji nazwa\u0142 \u201ehienami\u201d. Ci m\u0142odzi ludzie, twierdzi\u0142 Blaha, po prostu \u201ekochaj\u0105 Rosj\u0119, jej kultur\u0119 i histori\u0119\u201d, i tylko z tego wzgl\u0119du \u201es\u0105 dla libera\u0142\u00f3w przest\u0119pcami\u201d, za\u015b \u201eukrai\u0144scy banderowcy gro\u017c\u0105 im \u015bmierci\u0105 tylko dlatego, \u017ce pragn\u0105 pokoju\u201d.<\/p>\n\n\n\n Sam Fico brata si\u0119 z prorosyjskim (a przynajmniej siedz\u0105cym okrakiem na barykadzie z mocnym wychy\u0142em w stron\u0119 Kremla) premierem W\u0119gier Viktorem Orb\u00e1nem<\/a>, a ze stron\u0105 ukrai\u0144sk\u0105 owszem, spotka\u0142 si\u0119, ale z wielk\u0105 \u0142ask\u0105 i zaraz za s\u0142owack\u0105 granic\u0105, w nale\u017c\u0105cym w dwudziestoleciu mi\u0119dzywojennym do Czechos\u0142owacji U\u017chorodzie.<\/p>\n\n\n\n Fico nie jest jednak zainteresowany aktywnym anga\u017cowaniem si\u0119 w konflikt po rosyjskiej stronie. U\u017cywa antyukrai\u0144skiej retoryki g\u0142\u00f3wnie po to, by mie\u0107 karty, kt\u00f3re mo\u017ce po\u015bwi\u0119ci\u0107 w sporze z Komisj\u0105 Europejsk\u0105, zaniepokojon\u0105 zmianami w zakresie praworz\u0105dno\u015bci. Je\u015bli mu si\u0119 to politycznie kalkuluje \u2013 odpuszcza<\/a>. Udziela Ukrainie pomocy humanitarnej, wydaje zgod\u0119 na realizowanie z Kijowem cywilnych projekt\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Tom\u00e1\u0161 Val\u00e1\u0161ek, kt\u00f3ry by\u0142 przedstawicielem S\u0142owacji przy NATO, zapytany, czy jego kraj schodzi z euroatlantyckiej i unijnej drogi, a\u017c si\u0119 \u017cacha. \u2013 Bez przesady. Owszem, wyrz\u0105dzaj\u0105 szkod\u0119 naszej reputacji na Zachodzie, ale opuszczenie zachodnich struktur nie wchodzi w gr\u0119, podobnie jak w przypadku Polski za rz\u0105d\u00f3w pana Kaczy\u0144skiego. Czeka nas mniej wi\u0119cej to samo, czego do\u015bwiadczyli\u015bcie wy. Fico jest zbyt inteligentny, \u017ceby zagrozi\u0107 cz\u0142onkostwu S\u0142owacji w Unii Europejskiej, bo forma wolnego rynku, na jak\u0105 pozwala bycie cz\u0119\u015bci\u0105 sojuszu, to g\u0119\u015b znosz\u0105ca z\u0142ote jaja.<\/p>\n\n\n\n Dodaje, \u017ce Polska ma du\u017cy popyt wewn\u0119trzny, nakr\u0119caj\u0105cy gospodark\u0119. \u2013 Dlatego nie mieli\u015bcie nawet jednego kwarta\u0142u recesji podczas kryzysu z lat 2009\u20132010. Struktura ekonomiczna S\u0142owacji jest ca\u0142kowicie uzale\u017cniona od eksportu i importu. Jeste\u015bmy krajem, w kt\u00f3rym produkuje si\u0119 mn\u00f3stwo samochod\u00f3w, kolejne firmy samochodowe buduj\u0105 u nas fabryki, a na horyzoncie jest inwestycja Volvo w fabryk\u0119 maszyn elektrycznych. Fico potrzebuje silnej gospodarki chocia\u017cby dlatego, by nie musie\u0107 wprowadza\u0107 g\u0142\u0119bokich reform, kt\u00f3re wszystkich uderzy\u0142yby po kieszeniach. B\u0119dzie wi\u0119c utrzymywa\u0142 \u201eunijne minimum\u201d potrzebne do bycia krajem przyci\u0105gaj\u0105cym inwestycje. Opuszczenie Unii oznacza\u0142oby wystraszenie inwestor\u00f3w. Wystarczy zreszt\u0105 spojrze\u0107 na ekonomiczne skutki brexitu.<\/p>\n\n\n\n W kraju Europy \u015arodkowej, kt\u00f3ra nadal ma w \u015bwiecie opini\u0119 postkomunistycznej i tym samym podejrzanej, skutki mog\u0142yby by\u0107 jeszcze bardziej dotkliwe. \u2013 Dlatego Fico b\u0119dzie robi\u0142 to co Orb\u00e1n: du\u017co szczeka\u0142, a mniej si\u0119 bi\u0142 \u2013 m\u00f3wi Val\u00e1\u0161ek. \u2013 Ale i to szkodzi S\u0142owacji, bo je\u015bli, jak W\u0119gry czy dawniej Polska, b\u0119dziemy g\u0142\u00f3wnie si\u0142\u0105 blokuj\u0105c\u0105, jak to by\u0142o w przypadku paktu migracyjnego, to jak zareaguj\u0105 inne kraje Unii, gdy z uwagi na wydarzenia w Ukrainie i w USA pojawi\u0105 si\u0119 gigantyczne dotacje dla przemys\u0142u zbrojeniowego i S\u0142owacja podejdzie do sto\u0142u, prosz\u0105c o kawa\u0142ek tortu?<\/p>\n\n\n\n Doda\u0107 trzeba, \u017ce s\u0142owacki przemys\u0142 zbrojeniowy nadal zarabia na sprzeda\u017cy broni dla Ukrainy. Fico wielokrotnie podkre\u015bla\u0142, \u017ce jego kraj nie b\u0119dzie ju\u017c zbroi\u0142 Kijowa<\/a>, ale (zupe\u0142nie jak rasowy libera\u0142) nie ma nic przeciwko temu, by robi\u0142y to s\u0142owackie przedsi\u0119biorstwa.<\/p>\n\n\n\n Antyukrai\u0144ska narracja panuj\u0105ca w Bratys\u0142awie zd\u0105\u017cy\u0142a jednak doprowadzi\u0107 do pogorszenia relacji z Prag\u0105. Premier Czech Petr Fiala og\u0142osi\u0142 bowiem, \u017ce zawiesza doroczne konsultacje mi\u0119dzyrz\u0105dowe. Kropl\u0105, kt\u00f3ra przela\u0142a czar\u0119, by\u0142o spotkanie s\u0142owackiego ministra spraw zagranicznych Juraja Blanara z szefem MSZ Rosji Siergiejem \u0141awrowem. Fico robi fiko\u0142ki, przerzucaj\u0105c win\u0119 na Czech\u00f3w. Wed\u0142ug niego s\u0142owacki rz\u0105d \u201em\u00f3wi tylko o pokoju\u201d, za\u015b proukrai\u0144ski rz\u0105d Czech jest \u201ezainteresowany wspieraniem wojny w Ukrainie\u201d.<\/p>\n\n\n\nWyborcy wiele wybacz\u0105<\/strong><\/h4>\n\n\n\n
Wszyscy kradn\u0105<\/strong><\/h4>\n\n\n\n
Proputinowske ci\u0105goty SMER-u<\/strong><\/h4>\n\n\n\n
Slovaxitu nie b\u0119dzie<\/strong><\/h4>\n\n\n\n
Nieskorumpowanej lewicy brak, ale s\u0105 libera\u0142owie<\/strong><\/h4>\n\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/edceah5uf5z.exactdn.com\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/EN_Co-funded-logo.png?strip=all&lossy=1&sharp=1&resize=312%2C70&ssl=1\"){kind=logo}
<\/p>\n\n\n\n