Do obecnej sytuacji na granicy odnios\u0142a si\u0119 w ostatnim czasie tak\u017ce Agnieszka Holland, re\u017cyserka nagradzanego filmu Zielona Granica<\/a><\/em>. Podczas gali wr\u0119czenia Or\u0142\u00f3w, odbieraj\u0105c nagrod\u0119 za osi\u0105gni\u0119cia \u017cycia oraz za najlepszy film, czyli w\u0142a\u015bnie Zielon\u0105 granic\u0119<\/em>, powiedzia\u0142a:<\/p>\n\n\n\n \u201eNa tej granicy, kt\u00f3r\u0105\u015bmy opowiadali, wci\u0105\u017c dziej\u0105 si\u0119 rzeczy, kt\u00f3re dzia\u0107 si\u0119 nie powinny. Wiem: geopolityka, wielkie sprawy, bezpiecze\u0144stwo granic \u2013 ale wiem te\u017c, \u017ce w momencie, kiedy stra\u017c graniczna dalej torturuje ludzi i okazuje im pogard\u0119, nie ma zwyci\u0119stwa demokracji i cz\u0142owiecze\u0144stwa\u201d.<\/p>\n\n\n\n Za poprzedniej w\u0142adzy nieraz s\u0142yszeli\u015bmy o\u00a0zastraszaniu pracownik\u00f3w humanitarnych<\/a>\u00a0na granicy oraz kryminalizacji pomocy humanitarnej. Ale jak pokazuje do\u015bwiadczenie Laszlo i Marshla, mundurowi nadal ch\u0119tnie wykorzystuj\u0105 niewiedz\u0119 i strach os\u00f3b, kt\u00f3re chc\u0105 dokumentowa\u0107 to, co si\u0119 na pograniczu dzieje.<\/p>\n\n\n\n \u2013<\/em> Szli\u015bmy od Bia\u0142owie\u017cy wzd\u0142u\u017c zapory granicznej. W pewnym momencie zauwa\u017cyli\u015bmy prowizoryczne sza\u0142asy, kryte niebiesk\u0105 foli\u0105, w kt\u00f3rych stacjonuj\u0105 \u017co\u0142nierze pilnuj\u0105cy granicy z Bia\u0142orusi\u0105. Nie podchodzili\u015bmy zbyt blisko \u2013<\/em> zachowywali\u015bmy odleg\u0142o\u015b\u0107 ok. 15 metr\u00f3w od zapory.<\/p>\n\n\n\n \u2013 Zacz\u0119li\u015bmy robi\u0107 zdj\u0119cia, bez twarzy \u017co\u0142nierzy. Jeste\u015bmy pewni, \u017ce nigdzie nie by\u0142o \u017cadnych znak\u00f3w zakazuj\u0105cych fotografowania\u00a0\u2013<\/em>\u00a0opowiadaj\u0105 Laszlo i Marshl.<\/p>\n\n\n\n Do incydentu dosz\u0142o 7 lutego oko\u0142o godziny 16.00.<\/p>\n\n\n\n Gdy dziennikarze wyszli z lasu, na drodze pojawi\u0142y si\u0119 dwa samochody, otaczaj\u0105c ich z przodu i z ty\u0142u. Z pojazd\u00f3w wysiad\u0142o czterech stra\u017cnik\u00f3w granicznych i \u017co\u0142nierz. Tylko jeden funkcjonariusz SG, jak zapewniaj\u0105, m\u00f3wi\u0142 po angielsku.<\/p>\n\n\n\n \u2013<\/em>\u00a0\u017bo\u0142nierz by\u0142 w\u015bciek\u0142y. Mia\u0142 ze sob\u0105 bro\u0144 d\u0142ug\u0105. Co prawda nie celowa\u0142 w nas, ale trzyma\u0142 palec na spu\u015bcie\u00a0\u2013<\/em>\u00a0m\u00f3wi\u0105 dalej.<\/p>\n\n\n\n W trakcie zatrzymania \u017co\u0142nierz zacz\u0105\u0142 krzycze\u0107: \u201eWiemy, \u017ce robili\u015bcie zdj\u0119cia. Macie pokaza\u0107 aparaty!\u201d. Dziennikarze odparli, \u017ce nie maj\u0105 takiego obowi\u0105zku. Ale mundurowi naciskali dalej.<\/p>\n\n\n\n \u2013<\/em>\u00a0Powiedzieli, \u017ce je\u015bli tego nie zrobimy, b\u0119dziemy mie\u0107 du\u017ce problemy. Pr\u00f3bowali te\u017c argumentowa\u0107, \u017ce przecie\u017c oni nie przychodz\u0105 do naszego domu i nie robi\u0105 zdj\u0119\u0107 na przyk\u0142ad naszym kwiatkom.<\/p>\n\n\n\n Z ka\u017cd\u0105 minut\u0105 mundurowi stawali si\u0119 coraz bardziej agresywni. \u2013<\/em> Zabrali nasze dokumenty do samochodu, a potem zn\u00f3w wyk\u0142\u00f3cali si\u0119 o zdj\u0119cia. W ko\u0144cu ulegli\u015bmy i pokazali\u015bmy im aparat. Na jednym ze zdj\u0119\u0107 by\u0142o wida\u0107 pust\u0105 butelk\u0119 po w\u00f3dce na tle muru granicznego. Wtedy si\u0119 w\u015bciekli. \u017bo\u0142nierz zacz\u0105\u0142 wykrzykiwa\u0107, \u017ce mamy je natychmiast usun\u0105\u0107.<\/p>\n\n\n\n Funkcjonariusze przekonywali, \u017ce dziennikarze nie maj\u0105 prawa fotografowa\u0107 infrastruktury granicznej. \u2013<\/em> Ale przecie\u017c jedyne, co by\u0142o widoczne na zdj\u0119ciach, to drut z concertiny, p\u0142ot i sza\u0142as. Na zdj\u0119ciach nie by\u0142o \u017cadnych s\u0142up\u00f3w z kamerami ani nawet twarzy \u017co\u0142nierzy \u2013<\/em> relacjonuj\u0105.<\/p>\n\n\n\n \u2013<\/em> Chcieli nas zastraszy\u0107, to pewne. Zacz\u0119li nas wypytywa\u0107, sk\u0105d jeste\u015bmy i gdzie nocujemy. Nie chcieli\u015bmy odpowiada\u0107 na te pytania, ale byli coraz bardziej agresywni, a my nie mieli\u015bmy zasi\u0119gu w telefonach. Zacz\u0119li\u015bmy si\u0119 obawia\u0107, \u017ce mog\u0105 nam skonfiskowa\u0107 sprz\u0119t. Ostatecznie usun\u0119li\u015bmy zdj\u0119cia, a oni pozwolili nam odej\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n Z tego dnia dziennikarzom uda\u0142o si\u0119 zachowa\u0107 tylko fotografie, kt\u00f3re mieli w aparacie analogowym.<\/p>\n\n\n\n To by\u0142 pierwszy dzie\u0144 Laszlo i Marshla na Podlasiu. Przez kolejne siedem dni dziennikarze byli regularnie zatrzymywani i legitymowani przez funkcjonariuszy SG. Tylko jednego dnia, gdy towarzyszy\u0142a im pracowniczka Grupy Granica, \u017co\u0142nierze, mimo \u017ce pojawili si\u0119 na ich drodze, nie zatrzymali ich i nie zadzwonili po s\u0142u\u017cby graniczne.<\/p>\n\n\n\n \u2013<\/em> Razem z t\u0105 osob\u0105 wr\u00f3cili\u015bmy do miejsca, gdzie zatrzymano nas po raz pierwszy. Sprawdzili\u015bmy raz jeszcze, czy nie by\u0142o \u017cadnego zakazu fotografowania. Dlatego jeste\u015bmy pewni, \u017ce nie z\u0142amali\u015bmy prawa \u2013<\/em> m\u00f3wi\u0105.<\/p>\n\n\n\n Gdy wr\u00f3cili na miejsce z osob\u0105 z Grupy Granica, zrobili zdj\u0119cia po raz drugi. Tym razem nikt ich nie legitymowa\u0142 ani nie robi\u0142 im problem\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Co na to prawo?<\/p>\n\n\n\n Poprosili\u015bmy o opini\u0119 w tej sprawie Konrada Siemaszk\u0119, koordynatora pomocy prawnej dla dziennikarzy z Helsi\u0144skiej Fundacji Praw Cz\u0142owieka.<\/p>\n\n\n\n \u2013<\/em>\u00a0Zmuszenie dziennikarzy do usuni\u0119cia materia\u0142u zdj\u0119ciowego budzi bardzo powa\u017cne w\u0105tpliwo\u015bci, i to z kilku powod\u00f3w\u00a0\u2013<\/em>\u00a0komentuje prawnik. Jak zapewnia, nie ma obecnie \u017cadnego zakazu fotografowania zapory granicznej. Taki zakaz obowi\u0105zywa\u0142 w okresie\u00a0tzw. stanu wyj\u0105tkowego<\/a>\u00a0na granicy polsko-bia\u0142oruskiej\u00a0\u2013<\/em>\u00a0chocia\u017c wprowadzenie tamtego zakazu r\u00f3wnie\u017c budzi\u0142o zastrze\u017cenia pod wzgl\u0119dem legalno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n \u2013<\/em>\u00a0Co prawda, w sierpniu 2023 roku wprowadzono nowe ograniczenia fotografowania, kt\u00f3re dotycz\u0105 m.in. obiekt\u00f3w szczeg\u00f3lnie wa\u017cnych dla obronno\u015bci. Jednak mowa tu jedynie o obiektach, kt\u00f3re zosta\u0142y oznaczone specjalnym znakiem graficznym\u00a0\u2013<\/em>\u00a0t\u0142umaczy ekspert, zaznaczaj\u0105c przy tym, \u017ce ten znak powinien by\u0107 jasno okre\u015blony w rozporz\u0105dzeniu MON, a takie rozporz\u0105dzenie, jak dot\u0105d, nie zosta\u0142o przyj\u0119te. To oznacza, \u017ce nawet gdyby dziennikarze robili zdj\u0119cia takim obiektom na odcinku zapory granicznej, nie z\u0142amaliby prawa.<\/p>\n\n\n\n \u2013<\/em>\u00a0Co wi\u0119cej, je\u015bli taki zakaz by obowi\u0105zywa\u0142, to i tak nie widz\u0119 \u017cadnej podstawy prawnej, kt\u00f3ra umo\u017cliwi\u0142aby funkcjonariuszowi SG nakazanie usuni\u0119cia zdj\u0119\u0107\u00a0\u2013<\/em>\u00a0stwierdza i dodaje, \u017ce zmuszanie do skasowania fotografii jest bardzo mocn\u0105 ingerencj\u0105 w prawa dziennikarzy do relacjonowania tego, co dzieje si\u0119 na granicy.<\/p>\n\n\n\n Dopytujemy wi\u0119c, czy ca\u0142\u0105 t\u0119 sytuacj\u0119 mo\u017cna nazwa\u0107 pr\u00f3b\u0105 zastraszenia dziennikarzy w trakcie wykonywania pracy.<\/p>\n\n\n\n \u2013<\/em>\u00a0Mo\u017cna j\u0105 wr\u0119cz rozpatrywa\u0107 w kategoriach przekroczenia uprawnie\u0144 przez funkcjonariuszy stra\u017cy granicznej i Wojska Polskiego. Czyli mo\u017cemy mie\u0107 do czynienia z sytuacj\u0105, w kt\u00f3rej funkcjonariusz publiczny, wykraczaj\u0105c poza swoje kompetencje, dzia\u0142a\u0142 na szkod\u0119 interesu publicznego lub prywatnego \u2013 a opisane tu zdarzenia mog\u0105 by\u0107 analizowane pod tym k\u0105tem.<\/p>\n\n\n\n Zdaniem Siemaszki nale\u017cy r\u00f3wnie\u017c rozwa\u017ca\u0107, czy takie dzia\u0142ania nie podchodz\u0105 pod utrudnianie krytyki prasowej, co jest przest\u0119pstwem w \u015bwietle prawa prasowego.<\/p>\n\n\n\n Zwr\u00f3cili\u015bmy si\u0119 o komentarz w sprawie do Ministerstwa Obrony Narodowej. Czekamy na odpowied\u017a.<\/p>\n\n\n\n ** Finansowane przez Uni\u0119 Europejsk\u0105. Pogl\u0105dy i opinie wyra\u017cone s\u0105 pogl\u0105dami autor\u00f3w i niekoniecznie odzwierciedlaj\u0105 pogl\u0105dy Unii Europejskiej lub Dyrekcji Generalnej ds. Sieci Komunikacyjnych, Tre\u015bci i Technologii. Ani Unia Europejska, ani organ przyznaj\u0105cy finansowanie nie ponosz\u0105 za nie odpowiedzialno\u015bci.<\/em><\/p>\n\n\n\n **<\/p>\n\n\n\nChcieli nas zastraszy\u0107<\/h4>\n\n\n\n
\u2013<\/em> Prawdopodobnie chcieli utrudni\u0107 nam prac\u0119 \u2013<\/em> komentuj\u0105.<\/p>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/edceah5uf5z.exactdn.com\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/EN_Co-funded-logo.png?strip=all&lossy=1&sharp=1&resize=312%2C70&ssl=1\"){kind=logo}
<\/p>\n\n\n\n