{"id":40621,"date":"2024-05-20T11:44:40","date_gmt":"2024-05-20T09:44:40","guid":{"rendered":"https:\/\/archive.displayeurope.eu\/?post_type=article&p=40621"},"modified":"2024-09-06T16:34:12","modified_gmt":"2024-09-06T14:34:12","slug":"francja-stoi-w-obliczu-normalizacji-skrajnej-prawicy-musimy-byc-gotowi-na-kulturowa-bitwe-ktora-potrwa-lata","status":"publish","type":"article","link":"https:\/\/archive.displayeurope.eu\/pl\/article\/francja-stoi-w-obliczu-normalizacji-skrajnej-prawicy-musimy-byc-gotowi-na-kulturowa-bitwe-ktora-potrwa-lata\/","title":{"rendered":"Francja stoi w obliczu normalizacji skrajnej prawicy: „Musimy by\u0107 gotowi na kulturow\u0105 bitw\u0119, kt\u00f3ra potrwa lata"},"content":{"rendered":"\n

Jest 24 kwietnia 2022 roku. Emmanuel Macron<\/a> zosta\u0142 ponownie wybrany na drug\u0105 kadencj\u0119 z wynikiem 58,54% przeciwko Marine Le Pen<\/a>. Przed Polami Marsowymi w Pary\u017cu prezydent Francji o\u015bwiadcza: „Wielu naszych rodak\u00f3w g\u0142osowa\u0142o dzi\u015b na mnie nie po to, by poprze\u0107 idee, kt\u00f3rym ho\u0142duj\u0119, ale po to, by postawi\u0107 zapor\u0119 skrajnej prawicy. I chc\u0119 im powiedzie\u0107, \u017ce jestem \u015bwiadomy, \u017ce ten g\u0142os nak\u0142ada na mnie obowi\u0105zek na nadchodz\u0105ce lata”.<\/p>\n\n

Dwa lata p\u00f3\u017aniej ta „zapora” zosta\u0142a przerwana. Rassemblement National (RN) Marine Le Pen jest w sonda\u017cach wy\u017cej ni\u017c kiedykolwiek.<\/p>\n\n

„Sytuacja zmieni\u0142a si\u0119 dramatycznie i w z\u0142ym kierunku”, m\u00f3wi Jean-Marie Fardeau, szef VoxPublic<\/a>, stowarzyszenia, kt\u00f3re wspiera inicjatywy obywatelskie i pomaga zwr\u00f3ci\u0107 na nie uwag\u0119 decydent\u00f3w. „W ostatnich latach idee i retoryka skrajnej prawicy<\/a> – dotycz\u0105ce imigracji<\/a>, braku bezpiecze\u0144stwa itp. – sta\u0142y si\u0119 centraln\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 debaty publicznej, forsowanej przez cz\u0119\u015b\u0107 medi\u00f3w i niekt\u00f3re partie polityczne”.<\/p>\n\n

Co gorsza, podczas gdy rz\u0105dowi nie uda\u0142o si\u0119 powstrzyma\u0107 wzrostu RN, by\u0142 on aktywny w uchwalaniu ustaw, kt\u00f3re go wspiera\u0142y. Jednym z przyk\u0142ad\u00f3w jest projekt ustawy imigracyjnej<\/a> og\u0142oszony 26 stycznia 2024 r., pomimo pot\u0119pienia jednej trzeciej jego artyku\u0142\u00f3w przez Rad\u0119 Konstytucyjn\u0105. W grudniu 2023 r. francuska rzecznik praw obywatelskich Claire H\u00e9don pot\u0119pi\u0142a<\/a> projekt ustawy, kt\u00f3ry podwa\u017ca\u0142 „gwarancje obecnie zapewniane w celu ochrony praw podstawowych cudzoziemc\u00f3w”, nazywaj\u0105c go „naruszeniem ochrony praw i wolno\u015bci”.<\/p>\n\n

„Ta ustawa imigracyjna stanowi powa\u017cny punkt zwrotny. O ile fakt, \u017ce prawica goni skrajnie prawicowych wyborc\u00f3w nie jest niczym nowym, to by\u0142o to mniej oczekiwane od prezydenta, kt\u00f3ry zosta\u0142 wybrany cz\u0119\u015bciowo dzi\u0119ki wyborcom lewicy, kt\u00f3rzy zamierzali zablokowa\u0107 skrajn\u0105 prawic\u0119”, m\u00f3wi Jean-Marie Fardeau.<\/p>\n\n

Rozdrobnione spo\u0142ecze\u0144stwo obywatelskie<\/strong><\/p>\n\n

W tym kontek\u015bcie skrajnie prawicowy specjalista Jean-Yves Camus<\/a> nie wierzy ju\u017c, \u017ce masowy ruch wywodzi si\u0119 ze spo\u0142ecze\u0144stwa obywatelskiego. „W kr\u0119gach antyrasistowskich zapanowa\u0142a wielka ulga w wiecz\u00f3r drugiej tury wybor\u00f3w prezydenckich w 2002 roku, kiedy Jacques Chirac zdoby\u0142 82% g\u0142os\u00f3w, pokonuj\u0105c Jean-Marie Le Pena. P\u00f3\u017aniej wielu aktywist\u00f3w my\u015bla\u0142o, \u017ce bitwa zosta\u0142a wygrana, \u017ce skrajna prawica nigdy nie dojdzie do w\u0142adzy. To by\u0142 b\u0142\u0105d. Wiele z tych os\u00f3b zaanga\u017cowa\u0142o si\u0119 w inne walki, takie jak ochrona \u015brodowiska i zwi\u0105zki zawodowe. By\u0142o to przydatne na przyk\u0142ad w ruchu przeciwko reformie emerytalnej w 2023<\/a> r. i innym w obronie szpitali publicznych, ale mniej w walce z Rassemblement National”.<\/p>\n\n

Analiz\u0119 t\u0119 cz\u0119\u015bciowo podziela Jean-Marie Fardeau: „Teraz zdajemy sobie spraw\u0119, \u017ce kierunek ruchu nie by\u0142 sta\u0142y. I \u017ce post\u0119p mo\u017ce zosta\u0107 odwr\u00f3cony, szczeg\u00f3lnie je\u015bli chodzi o prawa cudzoziemc\u00f3w i os\u00f3b LGBT+”.<\/p>\n\n

\n

„Od 15 lat spo\u0142ecze\u0144stwo jest uwarunkowane wywo\u0142uj\u0105cym niepok\u00f3j, autorytarnym dyskursem opartym na bezpiecze\u0144stwie, w po\u0142\u0105czeniu z liberalnym systemem gospodarczym, kt\u00f3ry zwi\u0119ksza nier\u00f3wno\u015bci i generuje niewiele nadziei” – Jean-Marie Fardeau, VoxPublic<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n\n

Jednak we Francji nie brakuje ruch\u00f3w obywatelskich, kolektyw\u00f3w i stowarzysze\u0144. „G\u0142\u00f3wne sieci s\u0105 nadal bardzo aktywne, a nawet uzupe\u0142niane przez wiele nowych, bardzo obiecuj\u0105cych inicjatyw z know-how na temat innowacyjnych sposob\u00f3w dzia\u0142ania”, m\u00f3wi delegat VoxPublic. „Tak jest w przypadku ruchu kobiecego i ruchu ekologicznego. W rzeczywisto\u015bci problemem nie jest brak inicjatywy, ale trudno\u015b\u0107 w odwr\u00f3ceniu ca\u0142kowicie niekorzystnej r\u00f3wnowagi si\u0142. Od 15 lat spo\u0142ecze\u0144stwo jest warunkowane wywo\u0142uj\u0105cym niepok\u00f3j, autorytarnym dyskursem opartym na bezpiecze\u0144stwie, w po\u0142\u0105czeniu z liberalnym systemem gospodarczym, kt\u00f3ry zwi\u0119ksza nier\u00f3wno\u015bci i generuje niewiele nadziei”.<\/p>\n\n

Represyjny klimat dla ruch\u00f3w spo\u0142ecznych<\/strong><\/p>\n\n

Ruchy spo\u0142ecze\u0144stwa obywatelskiego s\u0105 r\u00f3wnie\u017c hamowane przez og\u00f3lny klimat represji i kurczenie si\u0119 przestrzeni demokratycznej. „Stowarzyszeniom, kt\u00f3re kwestionuj\u0105 ustalony porz\u0105dek, coraz trudniej jest zaistnie\u0107. Niezale\u017cnie od tego, czy m\u00f3wimy o kwestiach \u015brodowiskowych, takich jak protesty przeciwko gigantycznym zbiornikom wodnym lub autostradzie A69 Tuluza-Castres, czy te\u017c o obronie praw cudzoziemc\u00f3w lub wspieraniu ludno\u015bci Gazy, jeste\u015bmy \u015bwiadkami powa\u017cnych atak\u00f3w na wolno\u015bci publiczne i prawo do demonstracji”.<\/p>\n\n

Przyj\u0119ta w maju 2021 r. tzw. ustawa o „og\u00f3lnym bezpiecze\u0144stwie przy zachowaniu wolno\u015bci”<\/a> jest uciele\u015bnieniem tego trendu. Przedstawiony przez francuski rz\u0105d jako tworz\u0105cy „kontinuum bezpiecze\u0144stwa” poprzez nadanie wi\u0119kszych prerogatyw funkcjonariuszom policji miejskiej i u\u0142atwienie korzystania ze \u015brodk\u00f3w technicznych (drony, kamery na ciele, nadz\u00f3r wideo), kilka z jego przepis\u00f3w zosta\u0142o ostatecznie ocenzurowanych przez Rad\u0119 Konstytucyjn\u0105, poniewa\u017c uznano je za zbyt liberalne. Na przyk\u0142ad domniemane przest\u0119pstwo „prowokowania identyfikacji si\u0142 porz\u0105dkowych”, kt\u00f3re sprowokowa\u0142o setki tysi\u0119cy ludzi do demonstracji we Francji<\/a>, zosta\u0142o zniesione, podobnie jak powszechne u\u017cycie dron\u00f3w.<\/p>\n\n

Innym aktem prawnym o du\u017cym wp\u0142ywie by\u0142a tak zwana ustawa o „separatyzmie<\/a>„, uwa\u017cana przez wielu ekspert\u00f3w prawnych za najbardziej asekuranck\u0105 ustaw\u0119 pierwszej kadencji Macrona. U\u0142atwi\u0142o to mi\u0119dzy innymi rozwi\u0105zywanie stowarzysze\u0144. Od 2021 r. prawo zezwala rz\u0105dowi na rozwi\u0105zanie wszystkich stowarzysze\u0144 lub de facto grup, kt\u00f3re „prowokuj\u0105 akty przemocy wobec ludzi lub mienia”. Zosta\u0142o to wykorzystane w czerwcu 2023 r. do uzasadnienia rozwi\u0105zania ruchu ekologicznego Les Soul\u00e8vements de la Terre<\/a> – po raz pierwszy w historii Pi\u0105tej Republiki. Rada Stanu, najwy\u017cszy s\u0105d administracyjny we Francji, uniewa\u017cni\u0142a p\u00f3\u017aniej rozwi\u0105zanie.<\/p>\n\n

Wreszcie, nowy kierunek polityki znalaz\u0142 r\u00f3wnie\u017c odzwierciedlenie w pr\u00f3bie zakneblowania jednego z najbardziej czcigodnych francuskich stowarzysze\u0144<\/a>: Ligue des Droits de l’Homme (Liga Praw Cz\u0142owieka<\/a>, LDH), za\u0142o\u017conej w 1898 roku. W kwietniu 2023 r. rz\u0105d zakwestionowa\u0142 niekt\u00f3re „stanowiska” zaj\u0119te przez LDH, po rozmieszczeniu obserwator\u00f3w obywatelskich w celu udokumentowania brutalnych dzia\u0142a\u0144 policyjnych i monitorowania demonstracji klimatycznych w Sainte-Soline<\/a>. Minister spraw wewn\u0119trznych G\u00e9rald Darmanin publicznie zakwestionowa\u0142 dotacje pa\u0144stwowe przyznane LDH.<\/p>\n\n

Zwyci\u0119stwo w bitwie kulturowej<\/strong><\/p>\n\n

Teoretycznie powi\u0105zania z partiami politycznymi powinny r\u00f3wnie\u017c umo\u017cliwi\u0107 realizacj\u0119 pomys\u0142\u00f3w przedstawionych przez spo\u0142ecze\u0144stwo obywatelskie: „Wiemy, \u017ce parlamentarzy\u015bci bacznie przygl\u0105daj\u0105 si\u0119 temu, co tworzy sektor wolontariatu, je\u015bli chodzi o pomys\u0142y i propozycje”, wyja\u015bnia Jean-Marie Fardeau. „Istnieje pewna przenikalno\u015b\u0107, szczeg\u00f3lnie w przypadku partii lewicowych. Czujemy jednak, \u017ce stowarzyszenia pok\u0142adaj\u0105 coraz mniej nadziei w partiach, kt\u00f3re obecnie s\u0105 zbyt zaj\u0119te swoj\u0105 strategi\u0105 wyborcz\u0105. Spo\u0142ecze\u0144stwo obywatelskie obawia si\u0119 r\u00f3wnie\u017c partyjniactwa i bycia przechwyconym”.<\/p>\n\n

Nie wspominaj\u0105c ju\u017c o delegitymizacji organ\u00f3w po\u015brednicz\u0105cych<\/a>, kt\u00f3re tworz\u0105 spo\u0142ecze\u0144stwo obywatelskie. Tendencja ta nabra\u0142a tempa w ostatnich latach wraz z szeregiem przepis\u00f3w maj\u0105cych na celu rozbicie organ\u00f3w spo\u0142ecznych i zwi\u0105zkowych, pocz\u0105wszy od„rozporz\u0105dze\u0144 Macrona<\/a>” w 2017 r., kt\u00f3re u\u0142atwi\u0142y negocjacje w miejscu pracy bez przedstawiciela zwi\u0105zku.<\/p>\n\n

„Robimy, co mo\u017cemy, ale walec parowy jest pot\u0119\u017cny i nie zawsze udaje nam si\u0119 odeprze\u0107 instrumenty prawne”, wzdycha delegat VoxPublic. „W 2020 r. rozwi\u0105zanie Collectif Contre l’Islamophobie en<\/a> France przesz\u0142o \u0142atwo, mimo \u017ce by\u0142a to katastrofa dla muzu\u0142man\u00f3w. To przypadek zapadek: gdy raz klikn\u0105, bardzo trudno jest wr\u00f3ci\u0107. Musimy wi\u0119c by\u0107 gotowi na kulturow\u0105 bitw\u0119, kt\u00f3ra b\u0119dzie trwa\u0107 latami”.<\/p>\n\n

– Margot Hemmerich<\/a><\/p>\n\n

Translated by\u00a0Harry Bowden<\/a><\/p>\n\n

Przy wsparciu <\/strong>Heinrich-B\u00f6ll-Stiftung<\/strong> EU<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

We Francji, podobnie jak w innych krajach UE, sonda\u017ce przewiduj\u0105 skrajnie prawicowy wzrost w nadchodz\u0105cych wyborach do Parlamentu Europejskiego. R\u00f3wnolegle kwitn\u0105ce spo\u0142ecze\u0144stwo obywatelskie Francji sta\u0142o si\u0119 obiektem atak\u00f3w i oficjalnych represji.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":40611,"parent":0,"template":"","tags":[],"displeu_category":[],"class_list":["post-40621","article","type-article","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/archive.displayeurope.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/article\/40621","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/archive.displayeurope.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/article"}],"about":[{"href":"https:\/\/archive.displayeurope.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/article"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/archive.displayeurope.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/archive.displayeurope.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/40611"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/archive.displayeurope.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=40621"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/archive.displayeurope.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=40621"},{"taxonomy":"displeu_category","embeddable":true,"href":"https:\/\/archive.displayeurope.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/displeu_category?post=40621"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}