\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u00fclke vatanda\u015flar\u0131 \u00e7o\u011fu AB \u00fclkesinde i\u015fg\u00fcc\u00fc piyasas\u0131n\u0131n demirba\u015flar\u0131d\u0131r. Ancak bu ki\u015filerin haklar\u0131n\u0131n korunmas\u0131 hem yasal hem de siyasi engellerle dolu bir m\u00fccadeledir.<\/p>
\n\n\n\n
“Yabanc\u0131 i\u015fg\u00fcc\u00fc olmadan baz\u0131 sekt\u00f6rler ayakta kalamaz.” Fransa Dayan\u0131\u015fma Bakan\u0131 Aurore Berg\u00e9’nin Eyl\u00fcl 2023 ba\u015f\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131 yorum<\/a> heyecan yaratt\u0131. Fransa yeni bir g\u00f6\u00e7menlik yasas\u0131n\u0131 tart\u0131\u015f\u0131rken, personel a\u00e7\u0131\u011f\u0131 olan sekt\u00f6rlerdeki belgesiz i\u015f\u00e7ilerin d\u00fczenli hale getirilmesi fikri tart\u0131\u015fma yarat\u0131yor. Yine de Frans\u0131z h\u00fck\u00fcmetinin plan\u0131 s\u0131n\u0131rlar\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131ndan \u00e7ok uzak. Bunun yerine, baz\u0131 g\u00f6\u00e7 bi\u00e7imlerinin b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde azalt\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi, ancak bunun mutlaka i\u015fg\u00fcc\u00fc g\u00f6\u00e7\u00fc ile ilgili olmad\u0131\u011f\u0131 fikrini savunuyor. Di\u011fer Avrupa \u00fclkelerinde devam eden tart\u0131\u015fmalara bak\u0131l\u0131rsa bu s\u00f6ylem olduk\u00e7a reva\u00e7ta…<\/p>\n\n\n\n “Politikac\u0131lar bir yandan i\u015fg\u00fcc\u00fc a\u00e7\u0131\u011f\u0131, di\u011fer yandan da g\u00f6\u00e7 k\u0131s\u0131tlamalar\u0131 aras\u0131nda bir denge kurmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar” diyor Avrupa Sendikalar Enstit\u00fcs\u00fc (ETUI) taraf\u0131ndan Haziran 2023’te yay\u0131nlanan bir rapor<\/a> da. \u00c7al\u0131\u015fma 26 Avrupa \u00fclkesinin sosyal g\u00fcvenlik sistemlerini analiz etmektedir. Bu ba\u011flamda, en \u00e7ok etkilenen \u00e7al\u0131\u015fanlar d\u00fczensiz \u00e7al\u0131\u015fanlard\u0131r. Bir i\u015f hukuku uzman\u0131 ve bir g\u00f6\u00e7men destek derne\u011finin eski g\u00f6n\u00fcll\u00fcs\u00fc olan Marie-Laure Morin, “\u0130\u015f hukuku s\u00f6z konusu oldu\u011funda, belgesiz i\u015f\u00e7iler prensipte di\u011fer \u00e7al\u0131\u015fanlarla ayn\u0131 haklara sahiptir” diyor.<\/p> \n\n\n\n “Ancak, i\u015fveren, \u00e7al\u0131\u015fan\u0131n d\u00fczensiz bir durumda olmas\u0131 nedeniyle i\u015f s\u00f6zle\u015fmesini feshederse, bu fesih do\u011fas\u0131 gere\u011fi hakl\u0131d\u0131r ve \u00e7al\u0131\u015fan herhangi bir tazminat alma hakk\u0131na sahip de\u011fildir. Benzer \u015fekilde, \u00e7al\u0131\u015fan annelik korumas\u0131ndan ya da personel delegesi veya se\u00e7ilmi\u015f bir temsilci ise i\u015ften \u00e7\u0131kar\u0131lmaya kar\u015f\u0131 sendikan\u0131n korumas\u0131ndan yararlanamaz. \u00c7al\u0131\u015fan\u0131n durumunun d\u00fczensizli\u011fi, yasal korumalardan daha \u00f6nceliklidir.”<\/p>\n\n\n\n Stat\u00fc, yabanc\u0131lar i\u00e7in temel hak kayna\u011f\u0131d\u0131r ve genellikle istihdamla ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r. Bu durum i\u015fverene y\u00fcksek d\u00fczeyde ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k yaratmaktad\u0131r<\/p>.\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n Avrupa Birli\u011fi her \u015feyden \u00f6nce i\u015f\u00e7ilerin mesleklerine ve niteliklerine g\u00f6re farkl\u0131la\u015fan bir politika ba\u015flatt\u0131. Ama\u00e7 y\u00fcksek vas\u0131fl\u0131 i\u015f\u00e7ilerin yasal g\u00f6\u00e7\u00fcn\u00fc artt\u0131rmak ve d\u00fczensiz g\u00f6\u00e7\u00fc engellemek. Fransa \u0130\u00e7i\u015fleri Bakan\u0131 G\u00e9rald Darmanin Aral\u0131k 2022’de bu durumu “\u00c7al\u0131\u015fanlar\u0131 istiyoruz, alanlar\u0131 de\u011fil” s\u00f6zleriyle \u00f6zetledi. Kilit \u00f6nlemler aras\u0131nda: otel ve yemek hizmetleri, in\u015faat, temizlik veya ev yard\u0131m\u0131 gibi “arz a\u00e7\u0131\u011f\u0131 olan i\u015fler” i\u00e7in oturma izni olu\u015fturulmas\u0131 yer al\u0131yor<\/p>.\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n Avrupa d\u00fczeyinde, 7 Ekim 2021 tarihinde Avrupa Konseyi \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u00fclkelerden gelen y\u00fcksek nitelikli i\u015f\u00e7iler i\u00e7in “mavi kart” direktifini<\/a> kabul etti. \u00dcye devletlerde kademeli olarak uygulanmaya ba\u015flanan bu kabul sistemi, i\u015f\u00e7i a\u00e7\u0131\u011f\u0131 bulunan sekt\u00f6rlere i\u015f\u00e7i \u00e7ekmek ve bu sekt\u00f6rlerde \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 elde tutmak i\u00e7in tasarlanm\u0131\u015ft\u0131r. Bunu ba\u015farmak i\u00e7in, AB i\u00e7inde hareketlili\u011fi kolayla\u015ft\u0131rmak, aile birle\u015fimini daha esnek hale getirmek ve i\u015fverenler i\u00e7in prosed\u00fcrleri basitle\u015ftirmek amac\u0131yla kurallar gev\u015fetilmi\u015ftir. Yak\u0131n zamanda ger\u00e7ekle\u015ftirilen bir di\u011fer reform ise tek \u00e7al\u0131\u015fma ve ikamet iznidir. Mart 2023’te Avrupa Parlamentosu Sivil \u00d6zg\u00fcrl\u00fckler Komitesi s\u00f6z konusu direktifi g\u00fcncelleyecek bir metni<\/a> kabul etti. Bu, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u00fclke vatanda\u015flar\u0131na izin verilmesi i\u00e7in tek bir idari prosed\u00fcr sa\u011flayacakt\u0131r. \u0130zinler daha sonra mevsimlik i\u015f\u00e7ileri ve ge\u00e7ici koruma stat\u00fcs\u00fcnden yararlananlar\u0131 da kapsayacak \u015fekilde geni\u015fletilecek<\/p>.\n\n\n\n ETUI, k\u0131sa bir s\u00fcre sonra (Haziran 2023’te) yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131 raporda, “Tek \u0130zin Direktifi gibi AB hukukunun baz\u0131 unsurlar\u0131n\u0131n, belirli i\u015f\u00e7ilerin (\u00f6rne\u011fin \u00fclkede alt\u0131 aydan az kalanlar) kapsam d\u0131\u015f\u0131nda tutulmas\u0131na izin verdi\u011fine ve Komisyon’un en az 18 \u00fcye devletin bu se\u00e7ene\u011fi kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131 tespit etti\u011fine” dikkat \u00e7ekti.<\/p> \n\n\n\n Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lara g\u00f6re, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u00fclkelerden Avrupa Birli\u011fi’ne k\u0131sa s\u00fcreli\u011fine \u00e7al\u0131\u015fmaya gelen g\u00f6\u00e7menler sa\u011fl\u0131k, i\u015fsizlik sigortas\u0131 ve emeklilik haklar\u0131ndan mahrum kalmaktad\u0131r. Genel bir kural olarak, sosyal g\u00fcvenlik yard\u0131mlar\u0131 bir \u00fcye devlette en az bir y\u0131l ikamet eden ki\u015filer i\u00e7in ayr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6rne\u011fin Almanya<\/a>‘da i\u015fverenler 102 g\u00fcnden fazla \u00e7al\u0131\u015fmayan mevsimlik i\u015f\u00e7iler i\u00e7in ulusal yasalar gere\u011fi sosyal g\u00fcvenlik primi \u00f6demek zorunda de\u011fildir. Ancak, Ukrayna<\/a>, G\u00fcrcistan<\/a> veya Balkanlar’dan gelen mevsimlik tar\u0131m i\u015f\u00e7ileri nadiren kendi \u00fclkelerinde sosyal g\u00fcvenlik kapsam\u0131na al\u0131nmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n G\u00f6\u00e7 ve i\u015f hukuku \u00fczerinde sahip olduklar\u0131 takdir yetkisi g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, son s\u00f6z her zaman \u00fcye devletlerindir. Raporun yazarlar\u0131, “G\u00f6\u00e7\u00fc d\u00fczenleyen Avrupa ara\u00e7lar\u0131n\u0131n bulundu\u011fu alanlarda bile (mevsimlik \u00e7al\u0131\u015fma, mavi kart, \u015firket i\u00e7i transferler), \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u00fclke vatanda\u015flar\u0131 sosyal g\u00fcvenlik haklar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok \u00e7e\u015fitli durumlarla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalmaktad\u0131r” diyor. Yine de d\u00fczenli hale getirme ve uzun s\u00fcreli ikamet iznine eri\u015fim yayg\u0131n olmaktan uzakt\u0131r. Fransa’da oldu\u011fu gibi \u0130talya<\/a>‘da da, yabanc\u0131 i\u015f\u00e7ilerin protesto hareketleri<\/a> bazen d\u00fczenli hale getirme dalgalar\u0131na yol a\u00e7maktad\u0131r. Fransa’da, Olimpiyat Oyunlar\u0131 \u015fantiyelerinde \u00e7al\u0131\u015fan yakla\u015f\u0131k y\u00fcz belgesiz i\u015f\u00e7i Seine-Saint-Denis valili\u011fi taraf\u0131ndan, Conf\u00e9d\u00e9ration G\u00e9n\u00e9rale du Travail’in (CGT) yerel bir \u015fubesinin yard\u0131m\u0131yla k\u0131sa bir s\u00fcre \u00f6nce<\/a> d\u00fczenli hale getirildi. Fransa’ya on d\u00f6rt y\u0131l \u00f6nce gelen Drissa, daha \u00f6nce prim \u00f6demesini engelleyen sahte bir kimlikle \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu. “\u00c7al\u0131\u015fmadan \u00fc\u00e7 aydan fazla zaman ge\u00e7irmedim. Ama art\u0131k \u00e7al\u0131\u015fma iznim oldu\u011fu i\u00e7in bir\u00e7ok i\u015fveren beni i\u015fe almak istemiyor, \u00e7\u00fcnk\u00fc bu onlara daha pahal\u0131ya mal oluyor.”<\/p>\n\n\n\n Bu arka plan kar\u015f\u0131s\u0131nda, \u00e7\u00f6z\u00fcmlerden biri g\u00f6\u00e7men i\u015f\u00e7ileri toplu olarak \u00f6rg\u00fctlemek ve Avrupa d\u00fczeyinde korumak olabilir. Ancak i\u015f\u00e7i sendikalar\u0131 uygulamadaki zorluklara i\u015faret etmektedir. ETUI raporu, i\u015f\u00e7ilerin toplu s\u00f6zle\u015fmeler ve sendika \u00fcyeli\u011fi ile korundu\u011fu \u0130sve\u00e7<\/a> i\u015fg\u00fcc\u00fc piyasas\u0131 \u00f6rne\u011finden bahsetmektedir. “Ancak \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u00fclke vatanda\u015flar\u0131 genellikle d\u00fc\u015f\u00fck kapsama oran\u0131na sahip sekt\u00f6rlerde veya i\u015fveren \u00f6rg\u00fctlerine ba\u011fl\u0131 olmayan \u015firketlerde istihdam edilmekte ve bu nedenle toplu s\u00f6zle\u015fmelerin kapsam\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda kalmaktad\u0131r. Bu durum, bu \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 potansiyel olarak standartlar\u0131n alt\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fma ko\u015fullar\u0131na maruz b\u0131rakmaktad\u0131r.”<\/p>\n\n\n\n \u0130lgili bir metin on y\u0131llard\u0131r mevcuttur: T\u00fcm G\u00f6\u00e7men \u0130\u015f\u00e7ilerin Haklar\u0131n\u0131n Korunmas\u0131na \u0130li\u015fkin Uluslararas\u0131 S\u00f6zle\u015fme, 1990<\/a> bu konuda referans bir anla\u015fmad\u0131r. “Synergie Migrations derne\u011finin kurucular\u0131ndan ve Avrupa g\u00f6\u00e7 ve m\u00fclteci politikalar\u0131 uzman\u0131 Matthieu Tardis 2019’da \u015funlar\u0131 yazm\u0131\u015ft\u0131r: “Bununla birlikte, S\u00f6zle\u015fme uluslararas\u0131 insan haklar\u0131 hukukunda en \u00e7ok ihmal edilen metinlerden biridir ve hi\u00e7bir b\u00fcy\u00fck Bat\u0131l\u0131 hedef \u00fclke onu onaylamam\u0131\u015ft\u0131r. Bu uzmana g\u00f6re, Bat\u0131l\u0131 \u00fclkeler anla\u015fmay\u0131 egemenliklerini baltalayan g\u00f6\u00e7 yanl\u0131s\u0131 bir ara\u00e7 olarak g\u00f6r\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n Avrupa Komisyonu taraf\u0131ndan 23 Eyl\u00fcl 2020 tarihinde sunulan g\u00f6\u00e7 pakt\u0131 da durumu de\u011fi\u015ftirmemi\u015ftir. Pakt, i\u015fbirli\u011fi i\u00e7in yasal olarak ba\u011flay\u0131c\u0131 olmayan bir \u00e7er\u00e7eve olu\u015fturmakta ve \u00fcye devletlerin \u00f6ncelikli g\u00f6rd\u00fckleri hedeflere ula\u015fmak i\u00e7in se\u00e7ebilecekleri bir dizi eylem \u00f6nermektedir. Pakt “yumu\u015fak hukuk”<\/a> olarak tan\u0131mlansa da, \u00fclkeleri i\u015fbirli\u011fine te\u015fvik ederek ilerici bir etkiye sahip olabilir. Bununla birlikte, devletler ulusal, b\u00f6lgesel, ikili ve dolay\u0131s\u0131yla uluslararas\u0131 d\u00fczeyde g\u00f6\u00e7 politikalar\u0131na hakim olmaya devam etmektedir.<\/p>\n\n\n\n Matthieu Tardis, “Bu tahakk\u00fcm, g\u00f6\u00e7men kar\u015f\u0131t\u0131 duygular\u0131n artmas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra uluslararas\u0131 sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcnde bir ara\u00e7 olarak \u00e7ok tarafl\u0131l\u0131\u011fa olan inanc\u0131n azalmas\u0131ndan da kaynaklan\u0131yor” diyor. Tardis, Avrupa’n\u0131n “insan haklar\u0131na dayal\u0131 bir yakla\u015f\u0131mdan g\u00f6\u00e7 ak\u0131mlar\u0131n\u0131n y\u00f6netimine odaklanan bir yakla\u015f\u0131ma” kayd\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnde.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u00fclke vatanda\u015flar\u0131 \u00e7o\u011fu AB \u00fclkesinde i\u015fg\u00fcc\u00fc piyasas\u0131n\u0131n demirba\u015flar\u0131d\u0131r. Ancak bu ki\u015filerin haklar\u0131n\u0131n korunmas\u0131 hem hukuki hem de siyasi engellerle dolu bir m\u00fccadeledir.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":13718,"parent":0,"template":"","tags":[],"displeu_category":[],"class_list":["post-13748","article","type-article","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/archive.displayeurope.eu\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/article\/13748","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/archive.displayeurope.eu\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/article"}],"about":[{"href":"https:\/\/archive.displayeurope.eu\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/article"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/archive.displayeurope.eu\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/archive.displayeurope.eu\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/13718"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/archive.displayeurope.eu\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13748"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/archive.displayeurope.eu\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13748"},{"taxonomy":"displeu_category","embeddable":true,"href":"https:\/\/archive.displayeurope.eu\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/displeu_category?post=13748"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}\u0130ki kademeli bir politika<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
\n\n\n\n‘\u00c7al\u0131\u015fmadan ge\u00e7irdi\u011fim s\u00fcre hi\u00e7 \u00fc\u00e7 ay\u0131 ge\u00e7medi. Ama art\u0131k \u00e7al\u0131\u015fma iznim oldu\u011fu i\u00e7in bir\u00e7ok i\u015fveren beni i\u015fe almak istemiyor, \u00e7\u00fcnk\u00fc bu onlara daha pahal\u0131ya mal oluyor<\/strong>‘ – Drissa , belgesiz bir i\u015f\u00e7i<\/h2>\n\n\n\n
\n\n\n\nAvrupa’n\u0131n istekleri ulusal politikalara kar\u015f\u0131<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
Siyasi istismar<\/strong><\/h2>\n\n\n\n