Savaş zamanlarında dayanışma: Ukraynalı bir yardım kuruluşu işgal altındaki Donbas’tan gelen mültecileri desteklemeye yöneliyor
Rusya‘nın tam ölçekli işgalinin Ukrayna başlangıcından bu yana, Luhansk merkezli Благодійний Фонд Реалізації ідей (“Fikirlerin Gerçekleştirilmesi Hayırsever Vakfı”), işgal altındaki Donbas’tan gelen mültecilere yardım etmek için diğer STK’lar ve devlet kurumlarıyla birlikte Dnipro’da çalışıyor.
“Realisation of Ideas” 2018 yılında Severodonetsk ve Lysychansk (Luhansk bölgesi) şehirlerinde başlatıldı. O zamanki amacı doğu Ukrayna‘da girişimciliği ve serbest meslekleri teşvik etmekti. Neredeyse tüm bu süre boyunca, direktörü Olena Agafonova tarafından yönetildi ve ilham kaynağı oldu. Rusya’nın geniş çaplı işgalinin ardından kuruluş insani yardım çalışmalarına yöneldi
.24 Şubat’tan iki hafta sonra: düşünme zamanı
24 Şubat 2022’de o da diğer birçokları gibi Rus işgalinin korkunç haberleriyle uyandı
.Olena hatırlıyor: “O gün sabah beş buçukta Kiev’deki oğlumdan gelen bir telefonla uyandım. Savaş olduğunu ve ona gelmem gerektiğini söyledi. Ama ben iki hafta boyunca Severodonetsk’te kaldım.”
Başlangıçta şehirden ayrılmak gibi bir düşüncesi yoktu. Bombardımandan, yiyecek sıkıntısından ve diğer zorluklardan korkmuyordu. Bodrumda oturup patlamaları dinlerken bile internet kanallarını ve Telegram’ı kullanarak Severodonetsk halkına yardım etmeye devam ediyor, insani yardım hakkında bilgi veriyor ve insanların şehirden güvenli bölgelere tahliyesini organize ediyordu
.Olena’ya göre: “O dönemde sekiz yüzden fazla insan yardımımızı aldı. Bağışlarla ilaç ve gıda satın aldık ve bunları gönüllüler aracılığıyla Severodonetsk ve Lysychansk’a ulaştırdık.”
“Bombardıman devam etti ve şehirden ayrılmam ve hemşerilerime daha faydalı olmam gerektiği anlaşıldı” diye hatırlıyor. “Dnipro şehrine gitmemize yardım eden arkadaşlar bulduk. İlk günlerden itibaren Dnipro’da Luhansk bölgesinden çok sayıda IDP [ülke içinde yerinden edilmiş kişi] vardı ve sürekli geliyorlardı. Zordu ama kendi sorunlarımızı düşünecek zamanımız yoktu. Gönüllü olarak çalışmak zorundaydık. Ve böylece organizasyon taşınmadan sonraki ilk günlerden itibaren faaliyet göstermeye başladı.”
Sosyal bir amaç için gerekli üç bileşen
Olena Agafonova ve ben birbirimizi tam ölçekli işgalden birkaç yıl önce tanıdık. Kamuya mal olmuş kişiler için düzenlenen çeşitli uluslararası eğitimlerde ve web seminerlerinde tanıştık. Her seferinde iyimserliği, sakinliği ve insanların ilgisini çekme ve toplum yararına faydalı işler organize etme becerisiyle diğerlerine ilham verdi
.Bir keresinde Severodonetsk şehrinde bir günlük eğitimin ardından otele doğru yürüdüğümü hatırlıyorum. Bölgesel bir STK birliğinin kurulması, tüm katılımcılara bireysel ve birlikte açılacak fırsatlar hakkında konuşuyorduk. Olena, gelecek vaat eden projeler ve şehir ve bölge için iyi şeyler yapma fırsatı hakkında coşku ve gerçek bir ilgiyle konuştu. Sonra ona bu hayır işi için zaman ve enerji bulmayı nasıl başardığına dair bir soru sordum. Ne gerekiyor?
“Gücümü tam olarak nereden aldığımı bilmiyorum. Bu benim hayatımın misyonu ve bu yüzden Tanrı bana güç veriyor” diye yanıtladı. Onun gözünde her şey çok basit. Kendinize ve diğer insanlara karşı samimi olmalısınız; neden ve kimin için çalıştığınızı anlamalısınız; ve en önemlisi, her şeyi sadece kalbinizin çağrısıyla yapmalısınız.
Başlangıç: insani yardım kolilerinin gönderilmesi
8 Mart 2022’de Olena Agafonova Dnipro şehrine vardı. 11 Mart’ta yardım kuruluşu mültecilere yardım paketleri göndermeye başladı. Oturup Telegram’da haberleri izlemenin ve bunun için ağlamanın bir anlamı olmadığına karar verdi. Zafer için çalışmayı tercih etti. Kısa süre içinde Luhansk, Donetsk ve Kharkiv bölgelerindeki aktif savaş bölgelerinden yerinden edilmiş kişiler kuruluşuyla irtibata geçmeye başladı. Sabahtan gece geç saatlere kadar mülteci merkezleri, hastaneler ve ordu ile el ele çalıştı.”
Girişimcilik danışmanlığında daha önce kazanılan deneyim şimdi insani yardıma hizmet ediyor. Realisation of Ideas, 2018-2022 yılları arasında 500 saat eğitim ve yüzlerce saat bireysel danışmanlık gerçekleştirdi. Birleşmiş Milletler, Avrupa Birliği, Alman hükümeti, Uluslararası Göç Örgütü (IOM) ve diğerleri dahil olmak üzere uluslararası kuruluşlarla ortaklık kurdu.
Daha önce iş geliştirme için fon toplamak üzere insanları eğiten hayır kurumu çalışanları, şimdi savaş mültecilerine insani yardım sağlama ve organize etme görevini üstlendi. Olena şöyle açıklıyor: “Haziran ayından 2022 sonuna kadar yardım vakfımız ve IOM birlikte çalışarak 13.000 kişiye yaklaşık 410.000 dolar değerinde insani yardım dağıttı.” Yardımlar arasında gıda, hijyen ürünleri, mutfak eşyaları, ilaçlar, yatak takımları ve giysiler yer alıyordu
.Vakıf son olarak IOM’nin desteğiyle Kharkiv bölgesindeki savaştan zarar görmüş köylerde yaşayan 5.800 aileye soba ve ısıtıcı yardımında bulundu
.Bu arada, Doğu Avrupa Vakfı’nın yardımıyla Dnipropetrovs’k bölgesindeki 304 mülteci aileye barınma kitleri, battaniyeler, havlular, bidonlar ve çantalar teslim edildi.
.Bugün [Aralık başında], Dnipropetrovs’k, Zaporizhzhya, Kharkiv ve Donetsk bölgelerindeki savaş bölgelerinde yaşayanlara insani yardım dağıtılıyor. Bu kapsamda 14,395 aileye soba, ısıtıcı, kömür ve yakacak odun yardımı yapılması planlanıyor.
Çoğu durumda, bu tür ortak projeler sayesinde kuruluş fon toplayabiliyor. Çalışanlardan Olena Nekhayeva’nın dediği gibi: “Sürekli yeni proje teklifleri yazıyoruz. Hepsi onaylanmıyor ama durmuyoruz.”
Gönüllü merkezi açılıyor
Kuruluş geçen yıl Haziran ayında Луганщина – це Україна – “Luhansk Bölgesi Ukrayna’dır” adlı bir gönüllü merkezi açtı. Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı ve Luhansk Bölgesi Sivil Toplum Kuruluşları Birliği tarafından desteklenmiştir. Merkez polisle işbirliği yapıyor ve mülteci çocuklar için güvenlik eğitimleri düzenliyor. Ayrıca Luhansk ve Donetsk’ten küçük işletme sahiplerinin işlerini yeniden kurmaları için yeni finansman bulmalarına ve işlerini kaybeden diğer kişilere yardımcı oluyor.
Proje yönetimi eğitimi özellikle bu kişiler arasında popülerdir. Maddi yardımın yanı sıra psikolojik danışmanlık da giderek daha fazla talep görmektedir. Evlerini, akrabalarını, arkadaşlarını, işlerini ve günlük rutinlerini kaybeden insanlar genellikle en olumlu ruh halinde değildir.
Gönüllüler sadece yerinden edilmiş kişilere değil, mümkün olduğunda silahlı kuvvetler mensuplarına da yardım ediyor. Yönetici, “Genellikle tanıdığımız ya da gönüllülerin bulduğu askerlere ya da tugaylara yardım ediyoruz” diyor
.Gönüllülere gelince, harekete sürekli yenileri katılıyor. Aralarında mülteciler de var ama düzenli asistanlar hareketin gerçek belkemiğini oluşturuyor. Örneğin Severodonetsk’ten Yevhenia Zhukova, 2022’de işgal altındaki şehri terk edip Dnipro’ya gider gitmez gönüllülüğe başlamış. Kendisi de ülke içinde yerinden edilmiş bir kişi olarak, yeni bir yere yerleşmenin ne kadar zor olduğunu biliyor. Yevhenia şöyle açıklıyor: “İşgal nedeniyle pek çok insan evini ve işini kaybetti. Ben de bir istisna değilim. Birbirimize yardım etmemiz gerekiyor.”
Başlangıçta, her an yardıma hazır yaklaşık on katılımcı yer alıyordu. Bir yıl sonra, şimdiden yaklaşık yüz kişi var. Aralarında yabancılar da var. Almanya’dan yazın Dnipro’ya gelen gönüllü Oldag bunlardan biri. Maddi yardımda bulundu ve organizasyon için ulaşım konusunda da yardımcı olacağına söz verdi.”
Şimdi hayır kurumu gelecek için planlar yapıyor. Mülteciler ve gönüllüler için danışmanlık seansları düzenlemeyi hedefliyor. Ayrıca hizmetleri hakkında bilgi yaymak ve hem yerinden edilmiş kişiler hem de Ukrayna ordusu için fon toplanmasına yardımcı olmak amacıyla bir web sitesi açmayı planlıyor. Olena Agafonova, “Şimdilik faaliyetlerimizle ilgili bilgileri çoğunlukla Facebook sayfamızda yayınlıyoruz,” diyor.
Geçtiğimiz yıl boyunca Luhansk, Donetsk ve Kharkiv bölgelerinde yaşayan 13.000’den fazla kişi Realisation of Ideas’tan destek aldı. Çalışmalar devam ediyor.
Planlar ve zorluklar
Bu hayır kurumunun yaptıkları kendi adına konuşuyor. Ve giderek daha fazla insan yardım için ona başvuruyor. Yine de faaliyet göstermesi giderek zorlaşıyor. Olena Agafonova açıklıyor: “Yönetici olarak ofis kirası, personel maaşları ve benzeri ödemelerle ilgilenmem gerekiyor. Hayatta kalmamızı sağlayan şey hevesimiz.” Kazandığı her şeyi kuruma yatırdığını söylüyor. Bağış toplamak giderek zorlaşıyor. İstikrarlı fon ve büyük bağışçılar bulmak neredeyse imkansız. Sadece sıkı çalışma ve kararlılıkla aşılabilecek pek çok engelle karşı karşıya.
Ukrayna’nın geleceğiyle ilgili olarak Olena şunları söylüyor: “Halkımıza ve silahlı kuvvetlerimize inanıyorum. Ülke özgür, bağımsız, hukukun üstünlüğünün olduğu, insanların her şeyden önce geldiği bir yer olacak. Kendinize inanın, Ukrayna’ya inanın.” Zaferden sonra yapılması gereken çok iş olacağını ve kendisinin ve örgütünün bu işlere dahil olacağını da sözlerine ekliyor. Bu bile tek başına gelecek için büyük bir motivasyon kaynağı.
